<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="N39n0018"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 18 本生经(第19卷-第22卷)</title> <title xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）数位版, No. 18 本生经(第19卷-第22卷)</title> <author>悟醒译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">18</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">本生经(第19卷-第22卷)</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法师提供，祥因法师提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【南传】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-10-30"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="19"/> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0001a" n="0001a"/> <lb ed="N" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第十七篇</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Ja.5.109"/>第十七篇</head> <lb ed="N" n="0001a02"/> <lb ed="N" n="0001a03"/> <lb ed="N" n="0001a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五二一 三鸟本生谭</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_add_0001a0401" n="0001a0401"/><anchor xml:id="beg0001a0401" n="0001a0401"/>五<anchor xml:id="end0001a0401"/>二一 三鸟本生谭</head> <lb ed="N" n="0001a05"/> <lb ed="N" n="0001a06"/><p xml:id="pN39p0001a0601">〔菩萨＝鸟〕</p> <lb ed="N" n="0001a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">序分</cb:mulu><head>序分</head><p xml:id="pN39p0001a0703" cb:place="inline">此本生谭是<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">祇园精舍</name>时，向拘萨罗王训诫所作之谈话。<persName>佛</persName>向前来听 <lb ed="N" n="0001a08"/>闻<persName>佛</persName>法之王言：“大王！王者须正当治国，何以故？王不正时，官吏等亦必不正。” <lb ed="N" n="0001a09"/><persName>佛</persName>如第四篇中所述之训诫，语以蹈邪路与不蹈邪路之祸福，详述其他由诸欲而起之 <lb ed="N" n="0001a10"/>祸患，比喩为如梦如幻。<persName>佛</persName>言：“大王！彼等（诸人）</p> <lb ed="N" n="0001a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN39p0001a1101"><l>死不能缓和</l><l>亦不受贿赂</l> <lb ed="N" n="0001a12"/><l>战士无能勝</l><l>诸人皆必死</l></lg> <lb ed="N" n="0001a13"/><p xml:id="pN39p0001a1301">彼等旅遊他世界时，除依自己所作善业之外，别无所赖。是故奉侍劣者，确应 <lb ed="N" n="0001a14"/>捨去；勿为善评，而行放逸，宜勤正而治国。昔日诸王，于<persName>佛</persName>未出世时，尙能守贤 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0002a" n="0002a"/> <lb ed="N" n="0002a01"/>人等之训，正当治国，死後陞至天都。”<persName>佛</persName>应王之请求，为说过去之事。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0002a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">主分</cb:mulu><head>主分</head><p xml:id="pN39p0002a0203" cb:place="inline">昔日波罗奈国之梵与王，因无後嗣，乞愿亦未生男与女。某日，王率多 <lb ed="N" n="0002a03"/><ref cRef="PTS.Ja.5.110"/>数从者往苑中，昼间于王苑遊戏後，在沙罗树下展设寝床，王暂睡眠後醒来，忽仰 <lb ed="N" n="0002a04"/>望见沙罗树上鸟巢，起念欲得，王唤从者一人云：“汝登此树，观察巢中存有何物？” <lb ed="N" n="0002a05"/>从者登树，见巢中有三卵，向王禀告。王云：“仔细经心，不可破壞。”王于小箱中 <lb ed="N" n="0002a06"/>敷以绵屑，嘱从者曰：“将卵放入箱中，安静降下。”从者取卵降下，王接受小箱， <lb ed="N" n="0002a07"/>问大臣等曰：“此为何鸟之卵？”彼等答曰：“予等不知，应向猎师询问。”王呼问猎 <lb ed="N" n="0002a08"/>师等，猎师等禀曰：“大王！一为枭鸟之卵，一为九官鸟之卵，一为鹦鹉之卵。”“何 <lb ed="N" n="0002a09"/>故一巢之中而有三种鸟卵？”猎师等：“大王！时逢巧合产下，如无故障，则不腐壞。” <lb ed="N" n="0002a10"/>王喜自思：“以此为予之子。”于是将三卵分别托交三位大臣，云：“以此为予之子， <lb ed="N" n="0002a11"/>汝等善为育之，孵出时告我。”彼等均愼重守护。</p> <lb ed="N" n="0002a12"/><p xml:id="pN39p0002a1201">最初枭鸟孵出，大臣呼一猎师至，问曰：“汝观此为雌抑为雄？”猎师观察後答 <lb ed="N" n="0002a13"/>云：“此为雄鸟。”大臣往王前告曰：“大王！陛下生有一子。”王喜，与彼诸多财物。 <lb ed="N" n="0002a14"/>王云：“汝善育子，吾子命名为尾施缚多罗。”大臣依王所言而返。</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0003a" n="0003a"/> <lb ed="N" n="0003a01"/><p xml:id="pN39p0003a0101">其後又逾数日，九官鸟之卵孵出，大臣亦请猎师观察，彼闻知为雌鸟，往王前 <lb ed="N" n="0003a02"/><ref cRef="PTS.Ja.5.111"/>禀告：“大王！陛下生有一女。”王喜，与彼财物云：“汝善育予女，吾女之名为昆达 <lb ed="N" n="0003a03"/>利妮。”大臣亦依言而返。又过数日，鹦鹉之卵孵出，大臣亦请猎师观察，猎师答： <lb ed="N" n="0003a04"/>“此为一雄鸟。”大臣往王前禀告：“大王！陛下生有一子。”王喜与以财物。“汝为予 <lb ed="N" n="0003a05"/>子作大行列擧行庆典，为吾子命名为将布迦。”大臣返家，依言而行。</p> <lb ed="N" n="0003a06"/><p xml:id="pN39p0003a0601">此三隻鸟，于三人大臣之家，由王子看护者之手扶育成长，王亦时时呼鸟等为 <lb ed="N" n="0003a07"/>“予子！予女！”然大臣等相互嘲笑：“请观王之所为，对畜牲称为‘予之子女’，而 <lb ed="N" n="0003a08"/>巡迴奔走。”王自思：“此等大臣，不知予之子女等有如何之智慧，予将使彼等完全 <lb ed="N" n="0003a09"/>明了。”</p> <lb ed="N" n="0003a10"/><p xml:id="pN39p0003a1001">于是遣一大臣往尾施缚多罗之前，问彼：“贵君之父思欲对君有所询问，何时前 <lb ed="N" n="0003a11"/>来为宜？”大臣奉命前往，向尾施缚多罗敬礼，告知王之用意。尾施缚多罗呼养育自 <lb ed="N" n="0003a12"/>己之大臣至，问曰：“父王对予欲有询问，如父王至此，须表敬意。”更又问曰：“父 <lb ed="N" n="0003a13"/>王何时来此为宜？”大臣云：“自今之第七日。”尾施缚多罗闻此向使者云：“请转告 <lb ed="N" n="0003a14"/>父王，自今之第七日。”于是遣返使者。彼归向王报告，王于第七日向都中击大鼓巡 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0004a" n="0004a"/> <lb ed="N" n="0004a01"/>迴布告，往其子之住处。尾施缚多罗向王表诚笃之敬意，王于尾施缚多罗鸟之家进 <lb ed="N" n="0004a02"/>食，受大飨宴。王归返己之住处，于宫廷建立一大型临时小屋，向都中巡迴击大鼓 <lb ed="N" n="0004a03"/><ref cRef="PTS.Ja.5.112"/>布告，而于美饰之临时小屋中，由多数之从者围绕而坐。王向大臣之前云：“引导尾 <lb ed="N" n="0004a04"/>施缚多罗前来。”大臣引导尾施缚多罗止著于黄金椅上。鸟落于父王胸前，与父王戏 <lb ed="N" n="0004a05"/>耍，然後又归止于椅上。尔时王于众多人等中间，向鸟询问王道，唱第一之偈：</p> <lb ed="N" n="0004a06"/><p xml:id="pN39p0004a0601">一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0004a0601"><l>尾施缚多罗</l><l>我今询问汝</l> <lb ed="N" n="0004a07"/><l>鸟！因汝有吉瑞</l><l>欲为行政者</l> <lb ed="N" n="0004a08"/><l>如何为勤行</l><l>始能成勝者</l></lg> <lb ed="N" n="0004a09"/><p xml:id="pN39p0004a0901">尾施缚多罗闻此，不答王之询问，先责王之怠慢，唱第二之偈：</p> <lb ed="N" n="0004a10"/><p xml:id="pN39p0004a1001">二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0004a1001"><l>领有波罗奈</l><l>懒惰父堪萨</l> <lb ed="N" n="0004a11"/><l>问吾精勤儿</l><l>为时实已迟</l></lg> <lb ed="N" n="0004a12"/><p xml:id="pN39p0004a1201">彼以此偈责王後云：“大王！王者应守三种真理，正当治国。”彼述王道，唱次 <lb ed="N" n="0004a13"/>之诸偈：</p> <lb ed="N" n="0004a14"/><p xml:id="pN39p0004a1401">三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0004a1401"><l>虚言与愤怒</l><l>嗤笑先排除</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0005a" n="0005a"/> <lb ed="N" n="0005a01"/><l>而後力勤行</l><l>王！此即谓之道</l></lg> <lb ed="N" n="0005a02"/><p xml:id="pN39p0005a0201">四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a0201"><l>父！昔曾为邪行</l><l>悔过不置疑</l> <lb ed="N" n="0005a03"/><l>欲念与嗔恚</l><l>尔後勿再为</l></lg> <lb ed="N" n="0005a04"/><p xml:id="pN39p0005a0401">五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a0401"><l>王者若懒惰</l><l>此为王者苦</l> <lb ed="N" n="0005a05"/><l>国土与财宝</l><l>一总至灭亡</l></lg> <lb ed="N" n="0005a06"/><p xml:id="pN39p0005a0601">六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a0601"><l>父！室利吉祥天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/></l><l>被问答斯言</l> <lb ed="N" n="0005a07"/><l>雄起奋精进</l><l>我喜无妒人</l></lg> <lb ed="N" n="0005a08"/><p xml:id="pN39p0005a0801"><ref cRef="PTS.Ja.5.113"/>七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a0801"><l>心邪嫉妒深</l><l>害人为业果</l> <lb ed="N" n="0005a09"/><l>幸福车轮碎</l><l>恶运之神喜</l></lg> <lb ed="N" n="0005a10"/><p xml:id="pN39p0005a1001">八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a1001"><l>汝皆对一切</l><l>心中存温顺</l> <lb ed="N" n="0005a11"/><l>所有世间人</l><l>皆应守此法</l> <lb ed="N" n="0005a12"/><l>王！拂去不运道</l><l>好运为依所</l></lg> <lb ed="N" n="0005a13"/><p xml:id="pN39p0005a1301">九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0005a1301"><l>汝为迦尸王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005002" n="0005002"/></l><l>多受幸运惠</l> <lb ed="N" n="0005a14"/><l>国富日增长</l><l>勇气满胸膛</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0006a" n="0006a"/> <lb ed="N" n="0006a01"/><l>敌者总根绝</l><l>实为伟大人</l></lg> <lb ed="N" n="0006a02"/><p xml:id="pN39p0006a0201">一〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0006a0201"><l>帝释生类主</l><l>努力不怠惰</l> <lb ed="N" n="0006a03"/><l>勇往为善事</l><l>常具警戒眼</l></lg> <lb ed="N" n="0006a04"/><p xml:id="pN39p0006a0401">一一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0006a0401"><l>梵天犍闼婆</l><l>诸天常随伴</l> <lb ed="N" n="0006a05"/><l>如是共生者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006003" n="0006003"/></l><l>努力行精进</l></lg> <lb ed="N" n="0006a06"/><p xml:id="pN39p0006a0601">一二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0006a0601"><l>父！精勤避非难</l><l>汝应为勤行</l> <lb ed="N" n="0006a07"/><l>努力为精励</l><l>怠惰不得乐</l></lg> <lb ed="N" n="0006a08"/><p xml:id="pN39p0006a0801">一三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0006a0801"><l>汝有精勤道</l><l>应以此为诫</l> <lb ed="N" n="0006a09"/><l>安乐可得友</l><l>足使敌人苦</l></lg> <lb ed="N" n="0006a10"/><p xml:id="pN39p0006a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.115"/>尾施缚多罗鸟如是以一偈责王之放逸，以十一偈说述王道之时，对王之询问， <lb ed="N" n="0006a11"/>如<persName>佛</persName>之善巧回答，使诸多人等，心中惊歎，幾百次扬声喝彩。王心甚喜，呼大臣等 <lb ed="N" n="0006a12"/>云：“汝大臣等！有关予子尾施缚多罗如此善巧回答，应如何赐予？”“大王！宜为大 <lb ed="N" n="0006a13"/>军师。”“如此，予与彼大军师之地位。”尾施缚多罗遂即就职，彼自此以来，就大军 <lb ed="N" n="0006a14"/>师之地位，代行父王之事务。</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0007a" n="0007a"/> <lb ed="N" n="0007a01"/><p xml:id="pN39p0007a0101">尾施缚多罗问答终</p> <lb ed="N" n="0007a02"/><p xml:id="pN39p0007a0201"><ref cRef="PTS.Ja.5.116"/>又王于数日後，如上述之情况，遣使往昆达利妮之前，第七日往其处，归来後 <lb ed="N" n="0007a03"/>仍坐于临时小屋当中，召唤昆达利妮前来。昆达利妮止住于黄金椅上时，王询问王 <lb ed="N" n="0007a04"/>道，唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0007a05"/><p xml:id="pN39p0007a0501">一四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0007a0501"><l>昆达利妮！王者之亲族</l><l>思汝善得答</l> <lb ed="N" n="0007a06"/><l>我问行政道</l><l>欲为行政者</l> <lb ed="N" n="0007a07"/><l>如何为勤行</l><l>始能成勝者</l></lg> <lb ed="N" n="0007a08"/><p xml:id="pN39p0007a0801">昆达利妮如是由王询问王道时，彼女云：“父王思欲试予。”“试吾女将有何语可 <lb ed="N" n="0007a09"/>言？”“予对贵君之王道全部，唯有二句之言说奉告。”于是唱次之诸偈：</p> <lb ed="N" n="0007a10"/><p xml:id="pN39p0007a1001">一五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0007a1001"><l>父！道唯二句尽</l><l>皆存于其中</l> <lb ed="N" n="0007a11"/><l>得其未得者</l><l>既得应守之</l></lg> <lb ed="N" n="0007a12"/><p xml:id="pN39p0007a1201">一六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0007a1201"><l>父！应善知大臣</l><l>贤而熟于義</l> <lb ed="N" n="0007a13"/><l>不诈不博弈</l><l>断酒不起害</l></lg> <lb ed="N" n="0007a14"/><p xml:id="pN39p0007a1401">一七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0007a1401"><l>父！汝与汝所有</l><l>应守财宝事</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0008a" n="0008a"/> <lb ed="N" n="0008a01"/><l>御者爱其车</l><l>如彼勤掌握</l></lg> <lb ed="N" n="0008a02"/><p xml:id="pN39p0008a0201">一八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a0201"><l>爱护内部人</l><l>蓄财与借财</l> <lb ed="N" n="0008a03"/><l>自心善调处</l><l>勿依赖他人</l></lg> <lb ed="N" n="0008a04"/><p xml:id="pN39p0008a0401">一九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a0401"><l>入出应自知</l><l>自知为不为</l> <lb ed="N" n="0008a05"/><l>当罚于处罚</l><l>足赏于赏与</l></lg> <lb ed="N" n="0008a06"/><p xml:id="pN39p0008a0601"><ref cRef="PTS.Ja.5.117"/>二〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a0601"><l>一国之王者</l><l>利教自国民</l> <lb ed="N" n="0008a07"/><l>不法之从臣</l><l>勿使财亡国</l></lg> <lb ed="N" n="0008a08"/><p xml:id="pN39p0008a0801">二一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a0801"><l>事务不急行</l><l>或又不使行</l> <lb ed="N" n="0008a09"/><l>急促为行事</l><l>愚者至後悔</l></lg> <lb ed="N" n="0008a10"/><p xml:id="pN39p0008a1001">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a1001"><l>不得其所者</l><l>汝勿强愤怒</l> <lb ed="N" n="0008a11"/><l>如欲强愤怒</l><l>失身分者多</l></lg> <lb ed="N" n="0008a12"/><p xml:id="pN39p0008a1201">二三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0008a1201"><l>父！我为王者计</l><l>非利勿劳力</l> <lb ed="N" n="0008a13"/><l>于汝之国土</l><l>乃至国财宝</l> <lb ed="N" n="0008a14"/><l>女儿或男儿</l><l>勿使堕苦趣</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0009a" n="0009a"/> <lb ed="N" n="0009a01"/><p xml:id="pN39p0009a0101">二四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0009a0101"><l>王者无怖畏</l><l>唯知追诸欲</l> <lb ed="N" n="0009a02"/><l>一总失财宝</l><l>此为王者苦</l></lg> <lb ed="N" n="0009a03"/><p xml:id="pN39p0009a0301">二五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0009a0301"><l>今正应为善</l><l>断酒勿为害</l> <lb ed="N" n="0009a04"/><l>王！为一有德者</l><l>无德堕地狱</l></lg> <lb ed="N" n="0009a05"/><p xml:id="pN39p0009a0501"><ref cRef="PTS.Ja.5.120"/>昆达利妮亦如是以十一偈说法，王甚喜悦，呼大臣等问曰：“汝等大臣！有关予 <lb ed="N" n="0009a06"/>女昆达利妮如是回答，应对彼女如何赐予？”“宜使为财政大臣。”王云：“如是，予 <lb ed="N" n="0009a07"/>与彼女财政大臣之地位。”昆达利妮就职，由是以来，彼女就财政大臣之地位，代父 <lb ed="N" n="0009a08"/>王执行事务。</p> <lb ed="N" n="0009a09"/><p xml:id="pN39p0009a0901">昆达利妮问答终</p> <lb ed="N" n="0009a10"/><p xml:id="pN39p0009a1001">又经数日之後，王复遣使，如上述之状，往智慧者将布迦之前，于第七日往其 <lb ed="N" n="0009a11"/>前，受莊严之飨宴。王归来，仍然坐于临时小屋之中央，使将布迦智慧者止于镂刻 <lb ed="N" n="0009a12"/>黄金之椅上，用头顶戴而来。将布迦智慧者止于父王之膝上戏耍，然後归止于黄金 <lb ed="N" n="0009a13"/>之椅上，尔时，王向彼询问而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0009a14"/><p xml:id="pN39p0009a1401">二六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0009a1401"><l>予问哥西亚〔尾珊多罗之姓〕</l><l>昆达利妮同</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0010a" n="0010a"/> <lb ed="N" n="0010a01"/><l>将布迦！汝于诸力中</l><l>语其最上者</l></lg> <lb ed="N" n="0010a02"/><p xml:id="pN39p0010a0201">如是王询问大士之际，乃以与其他二者询问不同，用特别之方法询问。尔时智 <lb ed="N" n="0010a03"/>慧者向王伸手如载千金袋之重：“大王！请注意听闻。”于是向王说法：</p> <lb ed="N" n="0010a04"/><p xml:id="pN39p0010a0401">二七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0010a0401"><l>世间伟大人</l><l>彼有五种力</l> <lb ed="N" n="0010a05"/><l>此处有腕力</l><l>是谓劣之力</l> <lb ed="N" n="0010a06"/><l>长寿有财力</l><l>第二位之力</l></lg> <lb ed="N" n="0010a07"/><p xml:id="pN39p0010a0701">二八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0010a0701"><l>长寿者！大臣有之力</l><l>第三位之力</l> <lb ed="N" n="0010a08"/><l>高贵家世力</l><l>无疑第四位</l> <lb ed="N" n="0010a09"/><l>此之所有者</l><l>贤者皆得之</l></lg> <lb ed="N" n="0010a10"/><p xml:id="pN39p0010a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.121"/>二九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0010a1001"><l>智慧力第一</l><l>诸力最上力</l> <lb ed="N" n="0010a11"/><l>具备智慧力</l><l>贤者得利益</l></lg> <lb ed="N" n="0010a12"/><p xml:id="pN39p0010a1201">三〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0010a1201"><l>豐优之土地</l><l>愚者暴力取</l> <lb ed="N" n="0010a13"/><l>他者以道得</l><l>不为人所忌</l></lg> <lb ed="N" n="0010a14"/><p xml:id="pN39p0010a1401">三一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0010a1401"><l>生为贵王族</l><l>得位智慧劣</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0011a" n="0011a"/> <lb ed="N" n="0011a01"/><l>迦尸王！全土诸人民</l><l>无与共生者</l></lg> <lb ed="N" n="0011a02"/><p xml:id="pN39p0011a0201">三二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a0201"><l>智慧定见闻</l><l>令名增赞辞</l> <lb ed="N" n="0011a03"/><l>具有智慧人</l><l>苦中尙得乐</l></lg> <lb ed="N" n="0011a04"/><p xml:id="pN39p0011a0401">三三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a0401"><l>不好闻正知</l><l>不近多闻士</l> <lb ed="N" n="0011a05"/><l>不知正知者</l><l>谁能得智慧</l></lg> <lb ed="N" n="0011a06"/><p xml:id="pN39p0011a0601">三四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a0601"><l>知法知差别</l><l>应起时精进</l> <lb ed="N" n="0011a07"/><l>行事随其时</l><l>是人荣业果</l></lg> <lb ed="N" n="0011a08"/><p xml:id="pN39p0011a0801">三五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a0801"><l>不惯于精进</l><l>亦无精进行</l> <lb ed="N" n="0011a09"/><l>厌于为事者</l><l>利益不善熟</l></lg> <lb ed="N" n="0011a10"/><p xml:id="pN39p0011a1001">三六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a1001"><l>专心行内观</l><l>具有精进行</l> <lb ed="N" n="0011a11"/><l>为事不厌者</l><l>善熟长利益</l></lg> <lb ed="N" n="0011a12"/><p xml:id="pN39p0011a1201">三七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0011a1201"><l>专心应为事</l><l>守护积得物</l> <lb ed="N" n="0011a13"/><l>父！汝应为此行</l><l>勿陷于怠业</l> <lb ed="N" n="0011a14"/><l>愚因怠业倒</l><l>宛如苇造家</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0012a" n="0012a"/> <lb ed="N" n="0012a01"/><p xml:id="pN39p0012a0101"><ref cRef="PTS.Ja.5.123"/>如是菩萨仅就此点，赞扬五力，擧智慧之力，其言如击打月轮之铿鸣。今以十 <lb ed="N" n="0012a02"/>偈忠告王：</p> <lb ed="N" n="0012a03"/><p xml:id="pN39p0012a0301">三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a0301"><l>王！应行正法</l><l>王！如对父母</l> <lb ed="N" n="0012a04"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0012a05"/><p xml:id="pN39p0012a0501">三九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a0501"><l>王！应行正法</l><l>王！如对妻子</l> <lb ed="N" n="0012a06"/><l>行兹法者</l><l>将生天界</l></lg> <lb ed="N" n="0012a07"/><p xml:id="pN39p0012a0701">四〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a0701"><l>王！应行正法</l><l>王！如对朋友</l> <lb ed="N" n="0012a08"/><l>行兹法者</l><l>将生天界</l></lg> <lb ed="N" n="0012a09"/><p xml:id="pN39p0012a0901">四一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a0901"><l>王！应行正法</l><l>王！车乘军兵</l> <lb ed="N" n="0012a10"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0012a11"/><p xml:id="pN39p0012a1101">四二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a1101"><l>王！应行正法</l><l>王！山村大邑</l> <lb ed="N" n="0012a12"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0012a13"/><p xml:id="pN39p0012a1301">四三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0012a1301"><l>王！应行正法</l><l>王！国土州县</l> <lb ed="N" n="0012a14"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0013a" n="0013a"/> <lb ed="N" n="0013a01"/><p xml:id="pN39p0013a0101">四四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0013a0101"><l>王！应行正法</l><l>王！沙门梵志</l> <lb ed="N" n="0013a02"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0013a03"/><p xml:id="pN39p0013a0301">四五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0013a0301"><l>王！应行正法</l><l>王！兽类鸟类</l> <lb ed="N" n="0013a04"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0013a05"/><p xml:id="pN39p0013a0501">四六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0013a0501"><l>王！应行正法</l><l>积法赍乐</l> <lb ed="N" n="0013a06"/><l>行兹法者</l><l>将陞天界</l></lg> <lb ed="N" n="0013a07"/><p xml:id="pN39p0013a0701">四七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0013a0701"><l>王！应行正法</l><l>帝释诸天</l> <lb ed="N" n="0013a08"/><l>梵天与共</l><l>积法陞天</l> <lb ed="N" n="0013a09"/><l>王！应行正法</l><l>切勿等闲</l></lg> <lb ed="N" n="0013a10"/><p xml:id="pN39p0013a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.124"/>如是诵十法行偈，更与忠告，唱最後之偈：</p> <lb ed="N" n="0013a11"/><p xml:id="pN39p0013a1101">四八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0013a1101"><l>兹汝有勤道</l><l>应以此为诫</l> <lb ed="N" n="0013a12"/><l>接近智善者</l><l>同己成满行</l></lg> <lb ed="N" n="0013a13"/><p xml:id="pN39p0013a1301">如是，大士如天河之奔流，如<persName>佛</persName>之善巧说法，诸多人等，表大敬意，报以千度 <lb ed="N" n="0013a14"/><ref cRef="PTS.Ja.5.125"/>称赞之喝彩。王大喜悦，呼大臣等问曰：“汝诸大臣！持有嫩阎浮果之嘴如予子将布 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0014a" n="0014a"/> <lb ed="N" n="0014a01"/>迦智慧者，就彼如此之言，应如何赐予？”“大王！宜赐予将军之地位。”王云：“如 <lb ed="N" n="0014a02"/>是与彼以将军之地位。”于是将布迦就职。彼由此以来，就将军之地位，代行父王之 <lb ed="N" n="0014a03"/>事务。</p> <lb ed="N" n="0014a04"/><p xml:id="pN39p0014a0401">三鸟受极大之敬意，三鸟共说事相理相之训，王守大士之训，行佈施及其他善 <lb ed="N" n="0014a05"/>业，死後得陞于天上。大臣等为王之葬式後，向鸟告曰：“我君将布迦鸟陛下！大王 <lb ed="N" n="0014a06"/>之大伞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014004" n="0014004"/>应张置于贵君之头上。”大士云：“王国于予，实无必要，君等请努力治国。” <lb ed="N" n="0014a07"/>使诸多人等遵守戒法，更将裁判法刻于金板之上：“请依此以行裁判”，言毕入于森 <lb ed="N" n="0014a08"/>林而去。彼之教法有四千年之效力。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0014a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">结分</cb:mulu><head>结分</head><p xml:id="pN39p0014a0903" cb:place="inline"><persName>佛</persName>对王训诫如此之说法，为作本生今昔之结语：“尔时之王是阿难，昆达 <lb ed="N" n="0014a10"/>利妮是莲花色，尾施缚多罗是舍利弗，将布迦鸟即是我。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0014a11"/> <lb ed="N" n="0014a12"/> <lb ed="N" n="0014a13"/> <lb ed="N" n="0014a14"/> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0015a" n="0015a"/> <lb ed="N" n="0015a01"/> <lb ed="N" n="0015a02"/> <lb ed="N" n="0015a03"/> <lb ed="N" n="0015a04"/> <lb ed="N" n="0015a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五二二 娑罗槃迦仙本生谭</cb:mulu><head>五二二 娑罗槃迦仙本生谭</head> <lb ed="N" n="0015a06"/><p xml:id="pN39p0015a0601">〔菩萨＝仙人〕</p> <lb ed="N" n="0015a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">序分</cb:mulu><head>序分</head><p xml:id="pN39p0015a0703" cb:place="inline">此本生谭是<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">竹林精舍</name>时，对<name role="" type="person">大目犍连</name>长老之般涅槃所作之谈话。舍 <lb ed="N" n="0015a08"/>利弗长老由住于<name role="" type="person">祇园精舍</name><persName>如来</persName>处得般涅槃之许可，往那罗村于自己出生之房间内， <lb ed="N" n="0015a09"/>入于涅槃。<persName>佛</persName>闻知彼入于涅槃，<persName>佛</persName>往<name role="" type="person">王舍城</name>住于<name role="" type="person">竹林精舍</name>。</p> <lb ed="N" n="0015a10"/><p xml:id="pN39p0015a1001">尔时住于仙吞山腹之黑石窟有一长老，彼之神通力已达极位，自在往来于天上 <lb ed="N" n="0015a11"/>界及地狱界，于天上界见<persName>佛</persName>弟子有大权力，于遊增地狱见外道弟子感受大苦。彼归 <lb ed="N" n="0015a12"/>人界向诸人言：“某优婆塞及某优婆夷生于某天界享受荣华，外道弟子某男与某女在 <lb ed="N" n="0015a13"/><ref cRef="PTS.Ja.5.126"/>地狱出生于某恶道。”于是诸人信<persName>佛</persName>教，排斥外道，于是向<persName>佛</persName>弟子之尊敬增大，而对 <lb ed="N" n="0015a14"/>于外道等之尊敬衰微。彼等对长老抱有敌意：“此恶棍生存，使我等之信者分裂，尊 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0016a" n="0016a"/> <lb ed="N" n="0016a01"/>敬衰微，我等将须杀彼。”于是与盗贼名萨玛那姑塔伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/>以千金，使彼率多数之部下 <lb ed="N" n="0016a02"/>为杀长老而往黑石窟。长老见彼前来，以神通力飞陞而去，盗贼当日不见长老而返。 <lb ed="N" n="0016a03"/>翌日又翌日，连续六日前来，长老依然以神通力飞去。</p> <lb ed="N" n="0016a04"/><p xml:id="pN39p0016a0401">然于第七日，长老昔日所为之顺後业<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016002" n="0016002"/>，终于得受果报之機会。彼于昔时，听 <lb ed="N" n="0016a05"/>从妻言，思欲杀双亲，携父母乘车前往森林，假扮盗贼，殴打双亲。而双亲视力微 <lb ed="N" n="0016a06"/>弱，不能善见分别外物，不知其子所为之事，犹只顾虑其子之安危云：“子！盗贼前 <lb ed="N" n="0016a07"/>来杀害我等，汝宜速逃。”彼思：“双亲为予殴打，仍只思予之安危，予为不善之恶 <lb ed="N" n="0016a08"/>事。”于是装扮盗贼逃走之状，庇护双亲，揉其手足云：“父母不必忧心，盗贼已逃。” <lb ed="N" n="0016a09"/>再伴双亲回归自己家中。此业于如此长久期间，未得受果报之機会，宛如火藏灰中， <lb ed="N" n="0016a10"/>辗转捕捉此最後之身体，为此长老不能飞行于空中。彼之神通力曾经震撼难陀、跋 <lb ed="N" n="0016a11"/>难陀、陀摩那、<name role="" type="person">毘阇耶</name>他等之上，然因此业力而变成衰弱。盗贼击碎长老之骨如同 <lb ed="N" n="0016a12"/>堆积之麦杆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016003" n="0016003"/>，彼思：“此人已死”，率同部下離去。然长老不久恢复意识，以禅定 <lb ed="N" n="0016a13"/>之用具，包裹身体，运用神通，飞行前往<persName>佛</persName>所，向<persName>佛</persName>礼拜云：“大德！予之寿命已尽， <lb ed="N" n="0016a14"/><ref cRef="PTS.Ja.5.127"/>予入涅槃。”彼于得入涅槃之时，于其场所而入涅槃。尔时六天界一齐骚动，皆云： <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0017a" n="0017a"/> <lb ed="N" n="0017a01"/>“我等之师，已入涅槃。”天人携天香、花鬘、香烟及种种之薪木前来，造成九十九 <lb ed="N" n="0017a02"/>拉他那长栴檀香之火葬堆。<persName>佛</persName>立于长老之侧，埋葬其遗骸；火葬场之周围一由旬之 <lb ed="N" n="0017a03"/>间，天降花雨，天人与人互相交杂而立，七日之间，续行神圣之典礼。<persName>佛</persName>集长老之 <lb ed="N" n="0017a04"/>骨于<name role="" type="person">竹林精舍</name>之门楼，作舍利庙。</p> <lb ed="N" n="0017a05"/><p xml:id="pN39p0017a0501">尔时比丘等集于法堂谈话：“诸位法友！舍利弗长老未于<persName>如来</persName>之前入涅槃，于<persName>佛</persName> <lb ed="N" n="0017a06"/>侧未得大赞辞。然<name role="" type="person">大目犍连</name>长老因于<persName>佛</persName>侧入涅槃，而得大赞辞。”<persName>佛</persName>来问曰：“汝等 <lb ed="N" n="0017a07"/>比丘！今有何语，集于此处？”比丘等答：“如是如是之语。”<persName>佛</persName>言，“汝等比丘！目 <lb ed="N" n="0017a08"/>犍连于予之侧，得受赞辞，非自今始，前生即亦如是。”于是为说过去之事。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0017a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">主分</cb:mulu><head>主分</head><p xml:id="pN39p0017a0903" cb:place="inline">昔日梵与王于波罗奈治国时，菩萨宿于司祭婆罗门妻之胎，经十月後， <lb ed="N" n="0017a10"/>于夜明时出生。此一刹那，在廣十二由旬之波罗奈都中，一切武器，均被烧尽。子 <lb ed="N" n="0017a11"/>出生时，司祭当适外出，偶然上望空中，见星与星间之组合状态，彼知：“依此星而 <lb ed="N" n="0017a12"/>出生之童子，将成全<name role="" type="person">阎浮提</name>中之第一射手。”晨起赴王宫问王夜来善休息否，王云： <lb ed="N" n="0017a13"/>“予如何能得安乐？今日家中一切武器，悉皆烧毁。”“王勿忧虑，非仅王家如是，都 <lb ed="N" n="0017a14"/>中之武器亦均烧毁，此乃予宅今日诞生童子之故。”“然则，吾师！生如是之童子， <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0018a" n="0018a"/> <lb ed="N" n="0018a01"/>究竟将有何事发生？”“大王！幷无何事发生，但此童子，于<name role="" type="person">阎浮提</name>洲将成为第一射 <lb ed="N" n="0018a02"/>手。”王云：“吾师！此应庆贺之事，希善育此童子，成年後，送来予处。”于是王赠 <lb ed="N" n="0018a03"/>与乳金千两。司祭接受还家，于子之命名日，因生时武器燃烧，特名之曰火护。</p> <lb ed="N" n="0018a04"/><p xml:id="pN39p0018a0401">彼童子由多人服侍而成长，十六岁时即具有无上美貌之容姿。其父见其异常发 <lb ed="N" n="0018a05"/><ref cRef="PTS.Ja.5.128"/>育之身体，向其子云：“吾子！往得叉尸罗在名声响亮师尊之前，修习学艺。”彼云： <lb ed="N" n="0018a06"/>“谨遵父命。”于是携赠师尊之谢礼，拜别父母，赴彼处呈献千两，请教学艺，仅七 <lb ed="N" n="0018a07"/>日即达奥義。彼之师尊，大为满足，将自己所有之宝刀，加上附属品羊角制之弓， <lb ed="N" n="0018a08"/>同附属品箭筒，自己所著之铠及缠头之巾，悉数授与，云：“火护弟子！予年已老， <lb ed="N" n="0018a09"/>由今日起，由汝教导此等靑年。”师尊将五百靑年托付于彼。</p> <lb ed="N" n="0018a10"/><p xml:id="pN39p0018a1001">菩萨承受师之托付，向师尊拜别，归至波罗奈，会见父母。彼向父母问候，父 <lb ed="N" n="0018a11"/>曰：“吾子！修得学艺耶？”“父亲！予已习得。”父闻其语，即往王宫：“大王！予子 <lb ed="N" n="0018a12"/>修习学艺而归，王将如何差遣”“吾师！可使彼侍于予侧。”“大王！请决定其薪资”“一 <lb ed="N" n="0018a13"/>日使取千两。”“十分厚遇。”司祭满意还家，呼其子近前转告曰：“汝将侍于王侧。”</p> <lb ed="N" n="0018a14"/><p xml:id="pN39p0018a1401">其後，彼每日侍王各得千两。王之侍臣等言出不平：“我等未见火护之工作，彼 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0019a" n="0019a"/> <lb ed="N" n="0019a01"/>一日获得千两。我等愿见彼之伎俩。”王耳闻彼等之言，告语司祭。司祭云：“大王！ <lb ed="N" n="0019a02"/>甚善。”乃转告其子。彼云：“吾父！谨如尊命，由此第七日可以献技。于此期间， <lb ed="N" n="0019a03"/>请国王集合国中射手。”司祭往王宫向王申告此事。王向都中击大鼓巡迴宣佈，集合 <lb ed="N" n="0019a04"/>射手前来。所集射手，其数六万，皆知集合之事。王命巡迴击大鼓宣告曰：“都中人 <lb ed="N" n="0019a05"/>众，可一见火护之伎俩。”王使準备王宫之庭，自己由多数之从者相伴，坐于美丽之 <lb ed="N" n="0019a06"/><ref cRef="PTS.Ja.5.129"/>椅上，呼集射手等，幷呼唤：“火护前来。”</p> <lb ed="N" n="0019a07"/><p xml:id="pN39p0019a0701">彼将由师尊所授与之弓、箭筒、铠及缠头之巾隐于著物之下，持刀如通常之状 <lb ed="N" n="0019a08"/>态出现于王之傍，立于一方。射手等互相约束：“火护前来表现其弓之伎俩，但因未 <lb ed="N" n="0019a09"/>持弓而来，必由我等之手借弓，可想而知。我等不与其弓。”王呼火护云：“使见汝 <lb ed="N" n="0019a10"/>之伎俩。”火护于其四周张幕，立于幕中，脱去著物，穿繫甲䩜上著铠，头缠头巾， <lb ed="N" n="0019a11"/>在羊角制之弓上张珊瑚色之弦，揹负箭筒，佩刀于左方，手中迴旋尖附金刚之铁杵， <lb ed="N" n="0019a12"/>开幕出现，宛如衝破大地出现盛装之龙王太子，彼向王表敬意而立。多数人众见此 <lb ed="N" n="0019a13"/>而跳起，大声喝彩而拍手。</p> <lb ed="N" n="0019a14"/><p xml:id="pN39p0019a1401">王曰：“火护！使见汝之伎俩。”“大王！贵君之射手中，速如电光之射人，能射 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0020a" n="0020a"/> <lb ed="N" n="0020a01"/>毛发之人，能射速比声音之人，能射中（飞）箭之人，请呼此四种射手近前。”王呼 <lb ed="N" n="0020a02"/>彼等近前，于王庭之四角形间隔中构筑道场，于其四隅，使四射手站立，每人配备 <lb ed="N" n="0020a03"/>万根之箭，每人之侧，使立一箭之配手；彼自己（火护）则携带附以金刚尖之铁杵， <lb ed="N" n="0020a04"/>直立于道场之中央。彼云：“大王！此四人一齐放箭向予发射，予将防卫所放之箭。” <lb ed="N" n="0020a05"/>王即命令：“依言而行。”彼等四人曰：“大王！予等为如电光之射，毛发之射，当声 <lb ed="N" n="0020a06"/>当音之射，予等皆能，火护为一年幼童子，予等请止其射。”大士云：“尽汝所能， <lb ed="N" n="0020a07"/><ref cRef="PTS.Ja.5.130"/>向予射之一观。”彼等曰：“甚善”，于是一时一同放箭。大士以一铁杵与以遮挡，适 <lb ed="N" n="0020a08"/>宜与以击落。菩萨击落之箭簇，箭簳，箭羽皆按顺序，整齐排列，堆成箭之小堆， <lb ed="N" n="0020a09"/>积如城壁之高。射手等之箭已尽，彼知其箭尽，不毁箭之小堆而立起，回至于王傍。 <lb ed="N" n="0020a10"/>多数之人众，大声喝彩，拍手跳跃，起大骚动，投下著物及璎珞，如是积聚之财物， <lb ed="N" n="0020a11"/>达一亿八千两之多。于是王问彼曰：“火护！此为何技？”“大王！此为除箭之法。” <lb ed="N" n="0020a12"/>“有他人知此者耶？”“大王！于全阎浮洲，除予别无他人。”“如是，使见其他之技。” <lb ed="N" n="0020a13"/>“大王！彼诸人等立于四隅，四人均不能射予，然予只以一箭可射此立于四隅诸人。” <lb ed="N" n="0020a14"/>射手等不敢应允站立之事。</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0021a" n="0021a"/> <lb ed="N" n="0021a01"/><p xml:id="pN39p0021a0101">大士于是于四隅竖立四株芭蕉，于铁杵之箭端结缚红线，先以一株为目标而放 <lb ed="N" n="0021a02"/>射。铁杵于贯穿後，连续顺次射穿第二第三第四各株，更由最初射穿之处贯穿返还 <lb ed="N" n="0021a03"/>于其手中，四株芭蕉皆被红线相连结。多数人众扬起无数千回之欢声。王问曰：“此 <lb ed="N" n="0021a04"/>为何技？”“大王！此为车轮贯之技。”“更使见他之技。”大士于是使见箭杖之技，箭 <lb ed="N" n="0021a05"/>纲之技，箭之组纽之技，幷作出箭之宫殿，箭之屋宇，箭之梯子，箭之莲池，箭开 <lb ed="N" n="0021a06"/>莲花及箭降如雨。</p> <lb ed="N" n="0021a07"/><p xml:id="pN39p0021a0701"><ref cRef="PTS.Ja.5.131"/>如是以及其他共使见十二种珍琦之技，更又以其他之技，将非常大之物射贯七 <lb ed="N" n="0021a08"/>种：计射穿八寸厚之优昙钵罗板，四寸厚之阿萨那树板，二寸厚之铜板，一寸厚之 <lb ed="N" n="0021a09"/>铁板及捆缚一处之百木板。幷由麦杆车、沙车、板车之前方放箭贯通至後方，由後 <lb ed="N" n="0021a10"/>方放箭贯通至前方；箭在水中可飞至四乌萨巴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021004" n="0021004"/>，陆上可达八乌萨巴；于一乌萨巴 <lb ed="N" n="0021a11"/>距離之毛发，如同视为茄子，与以射穿。彼使见如此之技，太阳已至西没。</p> <lb ed="N" n="0021a12"/><p xml:id="pN39p0021a1201">而後王与约定，应任彼为军师之职。“火护！今日时刻已晚，明日授与军师之荣 <lb ed="N" n="0021a13"/>誉，汝须剃鬚沐浴而来。”王与一万两以为当日之俸金。大士云：“予不需此”，幷将 <lb ed="N" n="0021a14"/>一亿八千两之宝，分与诸师，与多数之友人相伴前往沐浴剃鬚。身著一切璎珞，以 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0022a" n="0022a"/> <lb ed="N" n="0022a01"/>无比之荣誉回至家中，摄取种种上品之食物，入于荣华之床而卧。</p> <lb ed="N" n="0022a02"/><p xml:id="pN39p0022a0201">彼于初夜中夜卧後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022005" n="0022005"/>至後夜时醒觉，盘足而坐。彼思考自己技之始中终末：“予 <lb ed="N" n="0022a03"/>之技艺，自始即为死路，中年将受烦恼之搅扰，最终必至受生地狱。此为杀生，一 <lb ed="N" n="0022a04"/>径大意，甚肆诸欲，必至地狱。王授予军师地位，予将有大权威，多拥有妻子，然 <lb ed="N" n="0022a05"/><ref cRef="PTS.Ja.5.132"/>烦恼之事务亦大，捨之亦难。予今正宜出家，一人入于森林，修习仙人之道。”大士 <lb ed="N" n="0022a06"/>由卧床起而外出，不使一人知晓，由宫殿下，由大门出，一人入森林中，指向瞿陀 <lb ed="N" n="0022a07"/>婆利河畔三由旬之伽维陀林而去。</p> <lb ed="N" n="0022a08"/><p xml:id="pN39p0022a0801"><name role="" type="person">帝释天</name>知彼之出家，呼毘首羯磨吩咐云：“此火护出家遁世，将集合多数大众前 <lb ed="N" n="0022a09"/>来，汝于瞿陀婆利河畔之伽维陀林中建修道院，整备出家之道具。”毘首羯磨依言而 <lb ed="N" n="0022a10"/>行。大士来至此场所，见只有一人之通路，彼思：“此确为出家之住所。”经通路而 <lb ed="N" n="0022a11"/>行，入于任何人均未发现之修道院，见有出家之道具，彼思：“此<name role="" type="person">帝释天</name>王知予出家。” <lb ed="N" n="0022a12"/>于是脱去著物衣服，著赤色之树皮上下衣，外披鹿皮之袈裟，发编圆形，肩担扁担， <lb ed="N" n="0022a13"/>携杖而出草庵，登上经行之处，到处散步；以出家之光辉，于林间大放异彩。彼行 <lb ed="N" n="0022a14"/>观法，于出家後第七日，得八禅及五神通。採拾落物，食森林中之草根树实，只有 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0023a" n="0023a"/> <lb ed="N" n="0023a01"/>一人居住。父母朋友亲族一堂，见彼失踪，哭泣各处寻觅而行。</p> <lb ed="N" n="0023a02"/><p xml:id="pN39p0023a0201">尔时，一山中之人于伽维陀修道院中发现大士，了悟其事，通知其父母，父母 <lb ed="N" n="0023a03"/>又向国王申述，王曰：“汝等同来，前往会彼。”劝诱其父母与多数之伴侣相随，依 <lb ed="N" n="0023a04"/>山中人之言，攀缘寻找，到达瞿陀婆利河岸。菩萨来至河岸，坐于空中说法，使彼 <lb ed="N" n="0023a05"/><ref cRef="PTS.Ja.5.133"/>等皆入于修道院中，彼于此处亦坐于空中为彼等说诸欲为灾之说法，由国王开始， <lb ed="N" n="0023a06"/>诸人全部出家无遗。菩萨与诸行者群相伴住于其处。</p> <lb ed="N" n="0023a07"/><p xml:id="pN39p0023a0701">然彼住其处，全阎浮洲皆知，诸王与国人共同前来至彼之前出家，行者之群众， <lb ed="N" n="0023a08"/>次第增加，集合数千之众。若人怀有贪欲之念，嗔恚之念，侵害之念，大士往其目 <lb ed="N" n="0023a09"/>前，坐于空中说法及观法之语。随彼之教得禅定达于极致者有萨利萨罗，梅恩帝娑 <lb ed="N" n="0023a10"/>罗，巴巴陀，伽罗戴瓦罗，吉萨瓦伽，阿努西萨，那罗多七大弟子。</p> <lb ed="N" n="0023a11"/><p xml:id="pN39p0023a1101">其後伽维陀道院人满，行者等已无居住之场所。大士呼萨利萨罗曰：“萨利萨 <lb ed="N" n="0023a12"/>罗！此道院于行者等不能相应，汝可伴此行者等住于栴陀钵殊多王之国领蓝巴秋罗 <lb ed="N" n="0023a13"/>迦邑附近之处。”彼同意师言，“谨遵师命”，与数千之行者相伴，移住于其所。然又 <lb ed="N" n="0023a14"/>有多人前来道院出家，道院又见人满。菩萨呼梅恩帝娑罗近前曰：“汝伴此行者等， <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0024a" n="0024a"/> <lb ed="N" n="0024a01"/>往苏拉咤州境内之甘水，住于其岸边。”于遣派之後，如是第三班次送出巴巴陀：“大 <lb ed="N" n="0024a02"/>森林中有安阇那山，汝住其附近。”第四班次派遣伽罗戴瓦罗，谓曰：“南路之阿槃 <lb ed="N" n="0024a03"/>提国有格那色罗山，汝可率众住居于附近。”其後迦维陀道院又复人满，结果五处各 <lb ed="N" n="0024a04"/><ref cRef="PTS.Ja.5.134"/>有数千之行者。一方更有吉萨瓦伽向大士乞假往丹达吉王之国领毘勃瓦提城住于军 <lb ed="N" n="0024a05"/>师附近之林园中，那罗多则住于阿兰伽罗山之山脉中，而阿努西萨则仍住于大士之 <lb ed="N" n="0024a06"/>前。</p> <lb ed="N" n="0024a07"/><p xml:id="pN39p0024a0701">此时，丹达吉王使当时颇受人尊重之歌伎停止职业，彼女依其生性各处遊荡， <lb ed="N" n="0024a08"/>往王苑见一行者自思：“此为不祥之男子，向此男子之身体唾吐，然後自行沐浴。” <lb ed="N" n="0024a09"/>彼女嚼杨枝，首先第一吐以浓唾，向吉萨瓦伽发之当中吐出，将杨枝投向行者头上， <lb ed="N" n="0024a10"/>自己洗头而去。王知其事，使彼女再复其原有职业。彼女愚昧自思：“向此不祥之男 <lb ed="N" n="0024a11"/>人唾吐，予始得此荣誉。”其後不久，王使司祭退役，彼往歌伎之所问曰：“汝缘何 <lb ed="N" n="0024a12"/>理由，恢复职业？”于是彼女向彼答曰：“予向王苑不祥男人之体唾吐之故。”于是司 <lb ed="N" n="0024a13"/>祭前往依样向彼男之身体唾吐，果然王亦使其恢复如原来之职务。</p> <lb ed="N" n="0024a14"/><p xml:id="pN39p0024a1401">此时王领之边地生起暴动，王率各种军兵出发前往战争，而愚昧之司祭向王问 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0025a" n="0025a"/> <lb ed="N" n="0025a01"/>曰：“大王！汝望勝利耶，抑望败北耶？”王曰：“当然希勝。”司祭曰：“御苑住不祥 <lb ed="N" n="0025a02"/>之男，王可向彼男身体唾吐，然後再行出发。”王信彼之语云：“与予一同出发者， <lb ed="N" n="0025a03"/>可往王苑向不祥之男唾吐。”王入王苑，口嚼杨枝，最初真正由王自向行者之发中唾 <lb ed="N" n="0025a04"/>吐，幷投杨枝，而後洗头，彼之军队亦如是行之。王去後，军师来见行者，取除杨 <lb ed="N" n="0025a05"/>枝，为行者善加洗头，问曰：“王何为如是？”行者答曰：“予无恶气，只恐天人等发 <lb ed="N" n="0025a06"/><ref cRef="PTS.Ja.5.135"/>怒。此後第七日，国中将成荒芜，汝速逃往他处。”彼惶恐战慄往告于王，王闻其言 <lb ed="N" n="0025a07"/>而不入耳。彼往自己家中，携同妻子逃往他国而去。</p> <lb ed="N" n="0025a08"/><p xml:id="pN39p0025a0801">娑罗槃迦师已知其缘由，派遣二靑年行者，使吉萨瓦伽坐于寝床形之轿中，通 <lb ed="N" n="0025a09"/>过虚空，伴随而归来。王于战争中捕贼还都，王归来後，天人等先行降雨，一切死 <lb ed="N" n="0025a10"/>骸为雨水冲流无遗，然後于淸净之沙上降天花之雨，花上降钱雨，钱上降金两之雨， <lb ed="N" n="0025a11"/>金两之上降天之璎珞雨。人人大为喜悦，拾取黄金璎珞，此时有种种闪光武器之雨 <lb ed="N" n="0025a12"/>降落彼等身上，将诸人切断为稀碎。然後降落大炭火炬，于彼等之上，炎炎燃烧。 <lb ed="N" n="0025a13"/>大山之峰倾倒，于彼等之上降下纵廣达六十肘之细沙雨，于是六十由旬之间，完全 <lb ed="N" n="0025a14"/>成为荒漠，此事全阎浮皆知。</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0026a" n="0026a"/> <lb ed="N" n="0026a01"/><p xml:id="pN39p0026a0101">而在此国间之诸国，如迦陵誐，阿达迦，毕玛拉陀之三王各自思惟：“昔日于波 <lb ed="N" n="0026a02"/>罗奈之迦尸王迦蓝浮激怒堪忍行者而灭入大地，同此，那利吉拉王迫使行者等过量 <lb ed="N" n="0026a03"/>大食，具千人腕力之阿诸那王激怒鸯耆罗娑仙，而今又有丹达吉王损及吉萨瓦伽行 <lb ed="N" n="0026a04"/>者之起居，以致诸国均遭破灭。此四人之王死後出生之所，我等不解，除娑罗槃迦 <lb ed="N" n="0026a05"/>师之外，无人能言。我等往彼之所一问。”三人与多数之伴者相随，为询问而出发前 <lb ed="N" n="0026a06"/><ref cRef="PTS.Ja.5.136"/>往。三人各自前往，事先幷未互相知会，彼等接近瞿陀婆利河时，不期而遇，于是 <lb ed="N" n="0026a07"/>降车，三人同乘到达瞿陀婆利河畔。此一刹那，<name role="" type="person">帝释天</name>坐于凋葉毡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026006" n="0026006"/>之石座上，思 <lb ed="N" n="0026a08"/>考七项询问：“除娑罗槃迦师之外，人界天界无一人能答此问题，予将向彼询问。又 <lb ed="N" n="0026a09"/>此三人之国王为向娑罗槃迦师询问而到达瞿陀婆利河之岸边，此王等之询问，予亦 <lb ed="N" n="0026a10"/>一幷为之。”于是率〔忉利、四王〕两天界之天人等由天界下来。</p> <lb ed="N" n="0026a11"/><p xml:id="pN39p0026a1101">恰于此同日，吉萨瓦伽行者死去，为葬其遗骸，数千之行者，为吉萨瓦伽设立 <lb ed="N" n="0026a12"/>四所栴檀香木之火葬堆擧行火葬；从天降下花雨。遗骸葬式终了，大士入于道院， <lb ed="N" n="0026a13"/>坐于行者群围绕之中。</p> <lb ed="N" n="0026a14"/><p xml:id="pN39p0026a1401">此王等到河岸时，以大军鼓之响音而来。大士闻此，呼河努西萨行者曰：“汝往 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0027a" n="0027a"/> <lb ed="N" n="0027a01"/>观察，此为何音？”</p> <lb ed="N" n="0027a02"/><p xml:id="pN39p0027a0201">彼携水甁前往其处，见王等而唱第一询问之偈：</p> <lb ed="N" n="0027a03"/><p xml:id="pN39p0027a0301">一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0027a0301"><l>耳环美饰整衣裳</l><l>琉璃珍珠饰佩刀</l> <lb ed="N" n="0027a04"/><l>王者！汝等为谁且止步</l><l>汝等人界何可知</l></lg> <lb ed="N" n="0027a05"/><p xml:id="pN39p0027a0501"><ref cRef="PTS.Ja.5.137"/>闻彼之语，诸王降车，敬礼而立。其中额瑟达迦王向彼回答唱第二之偈：</p> <lb ed="N" n="0027a06"/><p xml:id="pN39p0027a0601">二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0027a0601"><l>阿达迦及迦陵誐</l><l>毕玛拉陀共三王</l> <lb ed="N" n="0027a07"/><l>欲见自制之诸仙</l><l>为问彼等来此处</l></lg> <lb ed="N" n="0027a08"/><p xml:id="pN39p0027a0801">于是行者向彼等曰：“诸位大王！善来之事，君等来至应来之所。请先浴水休 <lb ed="N" n="0027a09"/>息，然後往道院礼拜诸仙，向师询问。”为与彼等表亲密，擧水甁溅洒水滴。彼仰观 <lb ed="N" n="0027a10"/>空中，见<name role="" type="person">帝释天</name>王伴天人群，骑蔼罗筏拏象下来，彼与<name role="" type="person">帝释天</name>王交谈唱第三之偈：</p> <lb ed="N" n="0027a11"/><p xml:id="pN39p0027a1101">三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0027a1101"><l>虚空之中止空间</l><l>行如十五夜之月</l> <lb ed="N" n="0027a12"/><l>问此大威力鬼神</l><l>人界之人何可知</l></lg> <lb ed="N" n="0027a13"/><p xml:id="pN39p0027a1301"><name role="" type="person">帝释天</name>闻此，唱第四之偈：</p> <lb ed="N" n="0027a14"/><p xml:id="pN39p0027a1401">四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0027a1401"><l>须阇之夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027007" n="0027007"/>在诸天</l><l>人界呼为摩伽婆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027008" n="0027008"/></l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0028a" n="0028a"/> <lb ed="N" n="0028a01"/><l>天王今日来此处</l><l>欲见自制之诸仙</l></lg> <lb ed="N" n="0028a02"/><p xml:id="pN39p0028a0201"><ref cRef="PTS.Ja.5.138"/>于是阿努西萨向<name role="" type="person">帝释天</name>曰：“王！善来之事。王请稍待。”乃取水甁进入道院， <lb ed="N" n="0028a03"/>归置水甁之後，向大士告知三人之王与<name role="" type="person">帝释天</name>王为询问而来。</p> <lb ed="N" n="0028a04"/><p xml:id="pN39p0028a0401">大士由仙群围绕，坐于廣大之园庭中。三人之王，向诸仙敬礼，坐于一方；帝 <lb ed="N" n="0028a05"/>释天亦降来近于诸仙群，合掌礼赞诸仙，敬礼而唱第五之偈：</p> <lb ed="N" n="0028a06"/><p xml:id="pN39p0028a0601">五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0028a0601"><l>吾等远闻此诸仙</l><l>有大威力具神通</l> <lb ed="N" n="0028a07"/><l>人间生物界之长</l><l>以淸净心礼诸仙</l></lg> <lb ed="N" n="0028a08"/><p xml:id="pN39p0028a0801">如是<name role="" type="person">帝释天</name>敬礼仙群，避免著座之六种过失，坐于一方。阿努西萨见彼坐于诸 <lb ed="N" n="0028a09"/>仙下风之处，唱第六之偈：</p> <lb ed="N" n="0028a10"/><p xml:id="pN39p0028a1001">六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0028a1001"><l>出家已久诸仙味</l><l>随风飘荡由身出</l> <lb ed="N" n="0028a11"/><l>千眼者！诸仙气味由此去</l><l>天王！诸仙之味为不香</l></lg> <lb ed="N" n="0028a12"/><p xml:id="pN39p0028a1201"><ref cRef="PTS.Ja.5.139"/><name role="" type="person">帝释天</name>闻此唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0028a13"/><p xml:id="pN39p0028a1301">七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0028a1301"><l>出家已久诸仙味</l><l>随风飘荡由身出</l> <lb ed="N" n="0028a14"/><l>大德！此香勝好如花鬘</l><l>诸天喜好无厌恶</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0029a" n="0029a"/> <lb ed="N" n="0029a01"/><p xml:id="pN39p0029a0101">帝释说此语後复曰：“阿努西萨大德！我等终极目的为询问而来，请与我以機 <lb ed="N" n="0029a02"/>会。”阿努西萨闻彼之言，起立与以機会，向仙人群唱次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0029a03"/><p xml:id="pN39p0029a0301">八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0029a0301"><l>富兰陀罗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029009" n="0029009"/>生类主</l><l>须阇之夫摩伽婆</l> <lb ed="N" n="0029a04"/><l>诸天之王破修罗</l><l>欲得機会为询问</l></lg> <lb ed="N" n="0029a05"/><p xml:id="pN39p0029a0501">九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0029a0501"><l>此处此等贤士中</l><l>有谁能答此巧问</l> <lb ed="N" n="0029a06"/><l>向此人间三人王</l><l>乃至诸天婆娑婆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029010" n="0029010"/></l></lg> <lb ed="N" n="0029a07"/><p xml:id="pN39p0029a0701"><ref cRef="PTS.Ja.5.140"/>仙人之群闻此云：“可敬之阿努西萨！君为立于大地而不见大地之言。除娑罗槃 <lb ed="N" n="0029a08"/>伽师之外，谁人能答此询问？”</p> <lb ed="N" n="0029a09"/><p xml:id="pN39p0029a0901">一〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0029a0901"><l>娑罗槃伽此仙士</l><l>交断男女善自制</l> <lb ed="N" n="0029a10"/><l>阿阇黎子善调形</l><l>此等之中唯彼答</l></lg> <lb ed="N" n="0029a11"/><p xml:id="pN39p0029a1101">仙人之群为此言，又向阿努西萨曰：“阿努西萨君！唯卿向师敬礼，以仙群之 <lb ed="N" n="0029a12"/>语，请与答复<name role="" type="person">帝释天</name>询问之機会。”阿努西萨：“谨如尊命。”予以同意，向师敬礼以 <lb ed="N" n="0029a13"/>与機会，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0029a14"/><p xml:id="pN39p0029a1401">一一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0029a1401"><l>昆丹尼亚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029011" n="0029011"/>！请答彼询问</l><l>相好诸仙求</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0030a" n="0030a"/> <lb ed="N" n="0030a01"/><l>昆丹尼亚！此为人界法</l><l>智勝者之责</l></lg> <lb ed="N" n="0030a02"/><p xml:id="pN39p0030a0201">于是大士与彼機会，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0030a03"/><p xml:id="pN39p0030a0301">一二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0030a0301"><l>诸卿！询问得许可</l><l>心欲为何问</l> <lb ed="N" n="0030a04"/><l>自知此彼世</l><l>我将答卿等</l></lg> <lb ed="N" n="0030a05"/><p xml:id="pN39p0030a0501"><ref cRef="PTS.Ja.5.141"/>如是大士与以许可之时，<name role="" type="person">帝释天</name>提出自行準备之问题。<persName>佛</persName>说明此意義，如次言 <lb ed="N" n="0030a06"/>曰：</p> <lb ed="N" n="0030a07"/><p xml:id="pN39p0030a0701">一三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0030a0701"><l>见義因陀罗</l><l>帝释摩伽婆</l> <lb ed="N" n="0030a08"/><l>彼心常怀念</l><l>问此第一偈</l></lg> <lb ed="N" n="0030a09"/><p xml:id="pN39p0030a0901">一四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0030a0901"><l>杀绝何物无忧事</l><l>弃掷何物仙称美</l> <lb ed="N" n="0030a10"/><l>可恕何者粗恶语</l><l>昆丹尼亚！吾问此義汝语我</l></lg> <lb ed="N" n="0030a11"/><p xml:id="pN39p0030a1101">于此答其所问而言：</p> <lb ed="N" n="0030a12"/><p xml:id="pN39p0030a1201">一五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0030a1201"><l>杀绝忿怒无忧事</l><l>弃掷伪善仙称美</l> <lb ed="N" n="0030a13"/><l>可恕一切粗恶语</l><l>贤者堪忍最第一</l></lg> <lb ed="N" n="0030a14"/><p xml:id="pN39p0030a1401">一六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0030a1401"><l>对于同辈或优者</l><l>二种粗语可得恕</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0031a" n="0031a"/> <lb ed="N" n="0031a01"/><l>如何劣者语可恕</l><l>昆丹尼亚！有关此義汝语我</l></lg> <lb ed="N" n="0031a02"/><p xml:id="pN39p0031a0201">一七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0031a0201"><l>畏惧之故恕优者</l><l>忌争之故恕同辈</l> <lb ed="N" n="0031a03"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.142"/>能恕劣者之语者</l><l>贤者堪忍最第一</l></lg> <lb ed="N" n="0031a04"/><p xml:id="pN39p0031a0401">由如此诸偈之询问与应答，当知先後之次序。</p> <lb ed="N" n="0031a05"/><p xml:id="pN39p0031a0501">然、于如此说时，帝释问大士曰：“大德！贵君于先，言：‘可恕一切人之粗恶 <lb ed="N" n="0031a06"/>语，贤者云此堪忍最为第一’，而今又云：‘能恕劣者之语，贤者云此堪忍最为第 <lb ed="N" n="0031a07"/>一’，此二者之言，始终不相一致。”大士对彼云：“<name role="" type="person">帝释天</name>王！後者之言，予乃就恕 <lb ed="N" n="0031a08"/>粗恶语之人而言，因彼知对方为劣者。然人之姿，于一见之下，不能知其为优者或 <lb ed="N" n="0031a09"/>劣者，故如最初所云。”人如不住于一处而观察，只见其姿，则难知其为优者或劣者， <lb ed="N" n="0031a10"/>大士为说明此事，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0031a11"/><p xml:id="pN39p0031a1101">一八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0031a1101"><l>一见姿饰四威仪</l><l>优劣同辈如何知</l> <lb ed="N" n="0031a12"/><l>贤者处世扮非姿</l><l>应恕一切人之语</l></lg> <lb ed="N" n="0031a13"/><p xml:id="pN39p0031a1301"><name role="" type="person">帝释天</name>闻此澄淸疑念，继又请愿云：“大德！请使予等得闻堪忍之功德。”于是 <lb ed="N" n="0031a14"/>大士向彼唱偈：</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0032a" n="0032a"/> <lb ed="N" n="0032a01"/><p xml:id="pN39p0032a0101">一九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0032a0101"><l>国土虽率大军势</l><l>应得堪忍之善人</l> <lb ed="N" n="0032a02"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.143"/>此之利益不可得</l><l>堪忍之人怒自消</l></lg> <lb ed="N" n="0032a03"/><p xml:id="pN39p0032a0301">如是大士说堪忍之德时，国王等自思：“<name role="" type="person">帝释天</name>只顾自己之询问，不与我等询问 <lb ed="N" n="0032a04"/>之機会。”于是帝释知彼等之意念，暂置自己準备最後所遗之四问题，就彼等之质疑 <lb ed="N" n="0032a05"/>而询问唱偈云：</p> <lb ed="N" n="0032a06"/><p xml:id="pN39p0032a0601">二〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0032a0601"><l>谢汝之善答</l><l>更又问他事</l> <lb ed="N" n="0032a07"/><l>以下诸王事</l><l>愿为我作答</l> <lb ed="N" n="0032a08"/><l>丹达吉王事</l><l>那利吉拉事</l> <lb ed="N" n="0032a09"/><l>阿诸那王事</l><l>迦蓝浮王事</l> <lb ed="N" n="0032a10"/><l>此等极恶者</l><l>请语诸行者</l> <lb ed="N" n="0032a11"/><l>彼等恼诸仙</l><l>今往生何处</l></lg> <lb ed="N" n="0032a12"/><p xml:id="pN39p0032a1201">于是大士答此唱次之五偈：</p> <lb ed="N" n="0032a13"/><p xml:id="pN39p0032a1301">二一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0032a1301"><l>丹达吉王唾行者</l><l>断足亡灭民与国</l> <lb ed="N" n="0032a14"/><l>活火地狱被烧炙</l><l>热炭落来燃其体</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0033a" n="0033a"/> <lb ed="N" n="0033a01"/><p xml:id="pN39p0033a0101">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0033a0101"><l>出家自制说正法</l><l>无过沙门被王欺</l> <lb ed="N" n="0033a02"/><l>那利吉拉于彼世</l><l>众犬聚集撕裂食</l></lg> <lb ed="N" n="0033a03"/><p xml:id="pN39p0033a0301">二三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0033a0301"><l>鸯耆罗沙乔答摩</l><l>久行梵行有忍力</l> <lb ed="N" n="0033a04"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.144"/>阿诸那王使其苦</l><l>彼王落入铁刺狱</l></lg> <lb ed="N" n="0033a05"/><p xml:id="pN39p0033a0501">二四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0033a0501"><l>出家忍辱说正法</l><l>无过沙门遭寸断</l> <lb ed="N" n="0033a06"/><l>迦蓝弗王有大苦</l><l><name role="" type="person">无间地狱</name>被生煮</l></lg> <lb ed="N" n="0033a07"/><p xml:id="pN39p0033a0701">二五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0033a0701"><l>此等地狱贤者闻</l><l>更有可厌诸地狱</l> <lb ed="N" n="0033a08"/><l>行法沙门婆罗门</l><l>如是诸人生天处</l></lg> <lb ed="N" n="0033a09"/><p xml:id="pN39p0033a0901"><ref cRef="PTS.Ja.5.146"/>如是大士说明四人王之生处，三人国王等闻之，疑念一扫。于是<name role="" type="person">帝释天</name>就所遗 <lb ed="N" n="0033a10"/>之四问题质疑，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0033a11"/><p xml:id="pN39p0033a1101">二六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0033a1101"><l>谢汝之善答</l><l>更又问他事</l> <lb ed="N" n="0033a12"/><l>何为持戒者</l><l>何为有智者</l> <lb ed="N" n="0033a13"/><l>如何称善人</l><l>不为吉运捨</l></lg> <lb ed="N" n="0033a14"/><p xml:id="pN39p0033a1401">大士答此唱次之四偈：</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0034a" n="0034a"/> <lb ed="N" n="0034a01"/><p xml:id="pN39p0034a0101">二七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a0101"><l>善制身语意</l><l>不作诸恶事</l> <lb ed="N" n="0034a02"/><l>为己勿虚语</l><l>是为持戒者</l></lg> <lb ed="N" n="0034a03"/><p xml:id="pN39p0034a0301">二八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a0301"><l>深问心思考</l><l>恶业不可为</l> <lb ed="N" n="0034a04"/><l>不捨适时语</l><l>是为有智者</l></lg> <lb ed="N" n="0034a05"/><p xml:id="pN39p0034a0501">二九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a0501"><l>知恩报恩刚毅人</l><l>忠诚之人有善友</l> <lb ed="N" n="0034a06"/><l>为愁苦人作善事</l><l>如是得称为善人</l></lg> <lb ed="N" n="0034a07"/><p xml:id="pN39p0034a0701">三〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a0701"><l>具此诸德者</l><l>信心柔软心</l> <lb ed="N" n="0034a08"/><l>爱语有慈念</l><l>如是为善者</l> <lb ed="N" n="0034a09"/><l>不被吉运捨</l></lg> <lb ed="N" n="0034a10"/><p xml:id="pN39p0034a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.148"/>如是大士如陞于空中之月，鲜明答此四问之质疑，更又且答他之问事。</p> <lb ed="N" n="0034a11"/><p xml:id="pN39p0034a1101">三一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a1101"><l>谢汝之善答</l><l>更又问他事</l> <lb ed="N" n="0034a12"/><l>持戒与吉运</l><l>善法与智慧</l> <lb ed="N" n="0034a13"/><l>何者为最优</l><l>愿汝为我答</l></lg> <lb ed="N" n="0034a14"/><p xml:id="pN39p0034a1401">三二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0034a1401"><l>如月对诸星</l><l>智慧为第一</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0035a" n="0035a"/> <lb ed="N" n="0035a01"/><l>持戒与吉运</l><l>皆为善人法</l> <lb ed="N" n="0035a02"/><l>善巧智慧者</l><l>应与此相伴</l></lg> <lb ed="N" n="0035a03"/><p xml:id="pN39p0035a0301">三三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0035a0301"><l>谢汝之善答</l><l>更又问他事</l> <lb ed="N" n="0035a04"/><l>行事如何作</l><l>作何亲何者</l> <lb ed="N" n="0035a05"/><l>于此得智慧</l><l>语我智慧道</l> <lb ed="N" n="0035a06"/><l>如何作业人</l><l>成为有智者</l></lg> <lb ed="N" n="0035a07"/><p xml:id="pN39p0035a0701">三四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0035a0701"><l>亲近勝老多闻人</l><l>学者亦为多问者</l> <lb ed="N" n="0035a08"/><l>敬法闻法善说法</l><l>如是之人有智者</l></lg> <lb ed="N" n="0035a09"/><p xml:id="pN39p0035a0901">三五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0035a0901"><l>彼有智者捨诸欲</l><l>善见无常与苦病</l> <lb ed="N" n="0035a10"/><l>如斯观苦大怖畏</l><l>对诸欲望尽捨弃</l></lg> <lb ed="N" n="0035a11"/><p xml:id="pN39p0035a1101">三六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0035a1101"><l>去欲制害心</l><l>养无量慈心</l> <lb ed="N" n="0035a12"/><l>对所有生类</l><l>无伤害之心</l> <lb ed="N" n="0035a13"/><l>无有毁谤事</l><l>上陞梵天界</l></lg> <lb ed="N" n="0035a14"/><p xml:id="pN39p0035a1401"><ref cRef="PTS.Ja.5.149"/>如是大士说诸欲之害时，此三人之国王与其兵士等，当场均捨去欲心。大士知 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0036a" n="0036a"/> <lb ed="N" n="0036a01"/>此，为使彼等欢喜而唱偈：</p> <lb ed="N" n="0036a02"/><p xml:id="pN39p0036a0201">三七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0036a0201"><l>此大不思议</l><l>阿达迦国王</l> <lb ed="N" n="0036a03"/><l>汝与迦陵誐</l><l>毕玛拉陀王</l> <lb ed="N" n="0036a04"/><l>三人位尊者</l><l>一总弃欲念</l></lg> <lb ed="N" n="0036a05"/><p xml:id="pN39p0036a0501"><ref cRef="PTS.Ja.5.150"/>大王等闻此，对大士表示谢意而唱偈：</p> <lb ed="N" n="0036a06"/><p xml:id="pN39p0036a0601">三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0036a0601"><l>知他心之人！汝说为正然</l><l>吾等总弃欲</l> <lb ed="N" n="0036a07"/><l>与機垂慈悲</l><l>使我成汝果</l></lg> <lb ed="N" n="0036a08"/><p xml:id="pN39p0036a0801">于是大士与彼等以機会，又唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0036a09"/><p xml:id="pN39p0036a0901">三九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0036a0901"><l>汝等捨欲念</l><l>与機垂慈悲</l> <lb ed="N" n="0036a10"/><l>汝等得成果</l><l>大喜满汝身</l></lg> <lb ed="N" n="0036a11"/><p xml:id="pN39p0036a1101">彼等闻此，首肯而述偈：</p> <lb ed="N" n="0036a12"/><p xml:id="pN39p0036a1201">四〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0036a1201"><l>廣智之人！一一汝所语</l><l>随汝之所训</l> <lb ed="N" n="0036a13"/><l>吾等得汝果</l><l>大喜满吾身</l></lg> <lb ed="N" n="0036a14"/><p xml:id="pN39p0036a1401">于是大士使彼兵士等出家，送出彼行者等而唱偈：</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0037a" n="0037a"/> <lb ed="N" n="0037a01"/><p xml:id="pN39p0037a0101">四一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0037a0101"><l>行者供养行终了</l><l>卿！可敬人等且还去</l> <lb ed="N" n="0037a02"/><l>常喜禅定心安静</l><l>此为出家第一乐</l></lg> <lb ed="N" n="0037a03"/><p xml:id="pN39p0037a0301"><ref cRef="PTS.Ja.5.151"/>行者等首肯彼语，敬礼後陞于空中，各往自己之所而去。<name role="" type="person">帝释天</name>亦起座，合掌 <lb ed="N" n="0037a04"/>拜大士如拜太阳，向大士为礼，随伴侣而去。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0037a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">结分</cb:mulu><head>结分</head><p xml:id="pN39p0037a0503" cb:place="inline"><persName>佛</persName>知此事端，述次之偈：</p> <lb ed="N" n="0037a06"/><p xml:id="pN39p0037a0601">四二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0037a0601"><l>贤者仙士说妙法</l><l>具有最上意義偈</l> <lb ed="N" n="0037a07"/><l>誉高天人等闻法</l><l>欢喜感谢去天都</l></lg> <lb ed="N" n="0037a08"/><p xml:id="pN39p0037a0801">四三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0037a0801"><l>调整文句意義深</l><l>贤者仙士说此偈</l> <lb ed="N" n="0037a09"/><l>闻此偈者为大事</l><l>前後奇特见优者</l> <lb ed="N" n="0037a10"/><l>前後所见诸优者</l><l>彼等不至死王所</l></lg> <lb ed="N" n="0037a11"/><p xml:id="pN39p0037a1101">如是<persName>佛</persName>以阿罗汉果示教之极致，<persName>佛</persName>言：“汝等比丘！彼非自今始，前生于目犍连 <lb ed="N" n="0037a12"/>墓，亦有降花雨之事。”于是<persName>佛</persName>为作本生今昔之结语云：</p> <lb ed="N" n="0037a13"/><p xml:id="pN39p0037a1301">四四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0037a1301"><l>萨利萨罗舍利弗</l><l>迦葉梅恩帝娑罗</l> <lb ed="N" n="0037a14"/><l>巴巴陀为阿那律</l><l>戴瓦罗为迦旃延</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0038a" n="0038a"/> <lb ed="N" n="0038a01"/><l>阿努西萨阿难是</l><l>吉萨瓦迦拘利多</l> <lb ed="N" n="0038a02"/><l>娑罗槃迦为菩萨</l><l>本生谭应如是知</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0038a03"/> <lb ed="N" n="0038a04"/> <lb ed="N" n="0038a05"/> <lb ed="N" n="0038a06"/> <lb ed="N" n="0038a07"/> <lb ed="N" n="0038a08"/> <lb ed="N" n="0038a09"/> <lb ed="N" n="0038a10"/> <lb ed="N" n="0038a11"/> <lb ed="N" n="0038a12"/> <lb ed="N" n="0038a13"/> <lb ed="N" n="0038a14"/> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0039a" n="0039a"/> <lb ed="N" n="0039a01"/> <lb ed="N" n="0039a02"/> <lb ed="N" n="0039a03"/> <lb ed="N" n="0039a04"/> <lb ed="N" n="0039a05"/> <lb ed="N" n="0039a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五二三 阿兰佈萨天女本生谭</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Ja.5.152"/>五二三 阿兰佈萨天女本生谭</head> <lb ed="N" n="0039a07"/><p xml:id="pN39p0039a0701">〔菩萨＝行者〕</p> <lb ed="N" n="0039a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">序分</cb:mulu><head>序分</head><p xml:id="pN39p0039a0803" cb:place="inline">此本生谭是<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">祇园精舍</name>时，对比丘受原妻之诱惑所作之谈话。此一谭 <lb ed="N" n="0039a09"/>于根本生谭〔第四二三〕中曾经详述。<persName>佛</persName>对比丘问曰：“比丘！汝厌出家之事为真实 <lb ed="N" n="0039a10"/>耶？”“吾师！是为真实。”“何故厌耶？”答云：“为原妻之故。”“汝比丘！彼妇人对 <lb ed="N" n="0039a11"/>汝作不利者，汝于前生亦为彼妇人破壞禅定，三年间成为痴呆，失去本性而卧，後 <lb ed="N" n="0039a12"/>还复本性，有大悲歎之事。”于是为说过去之事。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0039a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">主分</cb:mulu><head>主分</head><p xml:id="pN39p0039a1303" cb:place="inline">昔日于波罗奈都梵与王治国时，菩萨出生于<name role="" type="person">迦尸国</name>婆罗门家。达成年後， <lb ed="N" n="0039a14"/>通一切学艺之奥義，彼入仙人之道而出家，于森林中食草根果实以繫命。尔时有一 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0040a" n="0040a"/> <lb ed="N" n="0040a01"/>牝鹿食彼涂己精液之草，饮水之後，以此对彼起恋著之心而妊娠。自此以来，牝鹿 <lb ed="N" n="0040a02"/>时来彼处，徘徊于道院之周。大士考察，知其缘由；牝鹿後生一人儿，大士爱如己 <lb ed="N" n="0040a03"/>子而育养，命名为伊西辛伽，继而达分别识物之年龄，使之出家。自己时已年老， <lb ed="N" n="0040a04"/>伴子往那利林中，谓其子曰：“子！此雪山中住有如花之美妇人等，凡入彼女等之手 <lb ed="N" n="0040a05"/>中者，皆陷于大破灭，汝须注意不可为彼女等之手所乘。”菩萨使子听从，其後死去， <lb ed="N" n="0040a06"/>生梵天界。</p> <lb ed="N" n="0040a07"/><p xml:id="pN39p0040a0701">伊西辛伽遊戏于禅定，栖居于雪山地方。彼苦行甚剧，使诸根之动作皆失，于 <lb ed="N" n="0040a08"/>是依彼持戒之力，摇动<name role="" type="person">帝释天</name>座。帝释诠索知其缘由，彼思：“此人将使予由<name role="" type="person">帝释天</name> <lb ed="N" n="0040a09"/>之位坠落，须派天女前往破其戒法。”于是向天人世界巡迴探索无遗，于服侍自己一 <lb ed="N" n="0040a10"/>亿二千五百万人之中，除阿兰佈萨天女之外，实无能得破戒之人。彼呼女近前，命 <lb ed="N" n="0040a11"/>令前往破伊西辛伽之戒。</p> <lb ed="N" n="0040a12"/><p xml:id="pN39p0040a1201"><ref cRef="PTS.Ja.5.153"/>为示此意義，<persName>佛</persName>述次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0040a13"/><p xml:id="pN39p0040a1301">一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0040a1301"><l>于此破修罗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/></l><l>勝者因陀罗</l> <lb ed="N" n="0040a14"/><l>彼于<name role="" type="person">善法堂</name></l><l>呼唤天女说</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0041a" n="0041a"/> <lb ed="N" n="0041a01"/><p xml:id="pN39p0041a0101">二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0041a0101"><l>阿兰佈萨！忉利诸天人</l><l>与予共求汝</l> <lb ed="N" n="0041a02"/><l>伊西辛伽仙</l><l>往诱破其戒</l></lg> <lb ed="N" n="0041a03"/><p xml:id="pN39p0041a0301"><name role="" type="person">帝释天</name>云：“汝往伊西辛伽之处，收彼入于掌握，破其净戒。”彼命阿兰佈萨述 <lb ed="N" n="0041a04"/>次之偈：</p> <lb ed="N" n="0041a05"/><p xml:id="pN39p0041a0501">三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0041a0501"><l>誓正戒行淸</l><l>彼贤喜涅槃</l> <lb ed="N" n="0041a06"/><l>勝于吾等手</l><l>追彼道业还</l></lg> <lb ed="N" n="0041a07"/><p xml:id="pN39p0041a0701">阿兰佈萨闻此，唱次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0041a08"/><p xml:id="pN39p0041a0801">四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0041a0801"><l>天王！汝今为何事</l><l>对予何所求</l> <lb ed="N" n="0041a09"/><l>汝云诱仙士</l><l>有诸他天女</l></lg> <lb ed="N" n="0041a10"/><p xml:id="pN39p0041a1001">五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0041a1001"><l>无忧难陀园</l><l>优予者多有</l> <lb ed="N" n="0041a11"/><l>彼等依序来</l><l>可为诱惑者</l></lg> <lb ed="N" n="0041a12"/><p xml:id="pN39p0041a1201"><ref cRef="PTS.Ja.5.154"/>于是<name role="" type="person">帝释天</name>唱次之三偈：</p> <lb ed="N" n="0041a13"/><p xml:id="pN39p0041a1301">六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0041a1301"><l>汝实真实言</l><l>亦有他天女</l> <lb ed="N" n="0041a14"/><l>无忧难陀园</l><l>甚多优天女</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0042a" n="0042a"/> <lb ed="N" n="0042a01"/><p xml:id="pN39p0042a0101">七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a0101"><l>彼等近男子</l><l>不知奉侍道</l> <lb ed="N" n="0042a02"/><l>如汝斯善知</l><l>四肢五体美</l></lg> <lb ed="N" n="0042a03"/><p xml:id="pN39p0042a0301">八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a0301"><l>美丽之妇人！唯汝正可行</l><l>妇女中最优</l> <lb ed="N" n="0042a04"/><l>善以色与姿</l><l>入彼于掌中</l></lg> <lb ed="N" n="0042a05"/><p xml:id="pN39p0042a0501">阿兰佈萨闻此，述次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0042a06"/><p xml:id="pN39p0042a0601">九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a0601"><l>予受天王命</l><l>予将不负行</l> <lb ed="N" n="0042a07"/><l>犯彼仍恐惧</l><l>梵志威光盛</l></lg> <lb ed="N" n="0042a08"/><p xml:id="pN39p0042a0801">一〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a0801"><l>愚人犯仙士</l><l>必将陷地狱</l> <lb ed="N" n="0042a09"/><l>受苦悔恨多</l><l>予身毛竖立</l></lg> <lb ed="N" n="0042a10"/><p xml:id="pN39p0042a1001">以下现正等觉者唱次之三偈：</p> <lb ed="N" n="0042a11"/><p xml:id="pN39p0042a1101">一一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a1101"><l>天女眉目丽</l><l>语後辞王去</l> <lb ed="N" n="0042a12"/><l>阿兰佈萨女</l><l>往侍苦行仙</l></lg> <lb ed="N" n="0042a13"/><p xml:id="pN39p0042a1301"><ref cRef="PTS.Ja.5.155"/>一二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0042a1301"><l>彼女入森林</l><l>四方半由旬</l> <lb ed="N" n="0042a14"/><l>浆果多树林</l><l>伴此苦行仙</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0043a" n="0043a"/> <lb ed="N" n="0043a01"/><p xml:id="pN39p0043a0101">一三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a0101"><l>晨朝朝食顷</l><l>朝日始东陞</l> <lb ed="N" n="0043a02"/><l>行者扫浴场</l><l>彼女来近前</l></lg> <lb ed="N" n="0043a03"/><p xml:id="pN39p0043a0301">于是苦行者问彼女曰：</p> <lb ed="N" n="0043a04"/><p xml:id="pN39p0043a0401">一四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a0401"><l>手著诸腕环</l><l>两耳饰耳环</l> <lb ed="N" n="0043a05"/><l>光辉闪如电</l><l>恰似药王星</l></lg> <lb ed="N" n="0043a06"/><p xml:id="pN39p0043a0601">一五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a0601"><l>色似火太阳</l><l>香如金栴檀</l> <lb ed="N" n="0043a07"/><l>双股善缔结</l><l>美妇有大幻</l></lg> <lb ed="N" n="0043a08"/><p xml:id="pN39p0043a0801">一六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a0801"><l>华奢柔且淸</l><l>汝脚善调整</l> <lb ed="N" n="0043a09"/><l>行走甚可爱</l><l>我心为所捕</l></lg> <lb ed="N" n="0043a10"/><p xml:id="pN39p0043a1001">一七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a1001"><l>双股逐渐大</l><l>恰似象之鼻</l> <lb ed="N" n="0043a11"/><l>汝臀软且圆</l><l>有如赌轮盘</l></lg> <lb ed="N" n="0043a12"/><p xml:id="pN39p0043a1201">一八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a1201"><l>汝之脐善據</l><l>有如莲花萼</l> <lb ed="N" n="0043a13"/><l>远方眺黑眼</l><l>涂抹优颜料<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043002" n="0043002"/></l></lg> <lb ed="N" n="0043a14"/><p xml:id="pN39p0043a1401">一九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0043a1401"><l>胸生双乳房<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043003" n="0043003"/></l><l>犹如半瓠果</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0044a" n="0044a"/> <lb ed="N" n="0044a01"/><l>无茎生两颗</l><l>膨胀盛甘乳</l></lg> <lb ed="N" n="0044a02"/><p xml:id="pN39p0044a0201">二〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a0201"><l>颈长螺贝形</l><l>延那鹿之颈</l> <lb ed="N" n="0044a03"/><l>唇齿相接美</l><l>舌面现真红</l></lg> <lb ed="N" n="0044a04"/><p xml:id="pN39p0044a0401"><ref cRef="PTS.Ja.5.156"/>二一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a0401"><l>上齿与下齿</l><l>皆以杨枝淸</l> <lb ed="N" n="0044a05"/><l>两列齿美丽</l><l>鸣玉叩齿茎</l></lg> <lb ed="N" n="0044a06"/><p xml:id="pN39p0044a0601">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a0601"><l>眼黑缘周赤</l><l>金鸠佳果似</l> <lb ed="N" n="0044a07"/><l>长大且光明</l><l>汝眼实美丽</l></lg> <lb ed="N" n="0044a08"/><p xml:id="pN39p0044a0801">二三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a0801"><l>汝之头生发</l><l>淸洗不过长</l> <lb ed="N" n="0044a09"/><l>若以金栉梳</l><l>放散栴檀香</l></lg> <lb ed="N" n="0044a10"/><p xml:id="pN39p0044a1001">二四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a1001"><l>农夫与牧者</l><l>商人之行所</l> <lb ed="N" n="0044a11"/><l>仙士善自制</l><l>来此苦行所</l></lg> <lb ed="N" n="0044a12"/><p xml:id="pN39p0044a1201">二五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0044a1201"><l>于此大地上</l><l>不见如汝者</l> <lb ed="N" n="0044a13"/><l>汝为何人儿</l><l>我等欲知汝</l></lg> <lb ed="N" n="0044a14"/><p xml:id="pN39p0044a1401"><ref cRef="PTS.Ja.5.157"/>如是由足底至头发，于行者称赞彼女自己之事时，阿兰佈萨默然不语，彼女总 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0045a" n="0045a"/> <lb ed="N" n="0045a01"/>结其言，知彼之愚痴，乃唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0045a02"/><p xml:id="pN39p0045a0201">二六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0045a0201"><l>袈娑婆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045004" n="0045004"/>！汝言若如是</l><l>汝身为有幸</l> <lb ed="N" n="0045a03"/><l>今非问事时</l><l>友！来！吾等入道院</l> <lb ed="N" n="0045a04"/><l>来！娱乐之达人</l><l>抱汝共享乐</l></lg> <lb ed="N" n="0045a05"/><p xml:id="pN39p0045a0501">如是语後，阿兰佈萨自思：“予居此处，此人不可能入予手中，予须显示去状。” <lb ed="N" n="0045a06"/>彼女巧施诱惑，使行者昂奋，彼女向来路而去。</p> <lb ed="N" n="0045a07"/><p xml:id="pN39p0045a0701"><persName>佛</persName>为说明此意義，述次之偈：</p> <lb ed="N" n="0045a08"/><p xml:id="pN39p0045a0801">二七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0045a0801"><l>如是言後弄引诱</l><l>眉目秀丽天女去</l> <lb ed="N" n="0045a09"/><l>阿兰佈萨为伴侣</l><l>伊西辛伽急等待</l></lg> <lb ed="N" n="0045a10"/><p xml:id="pN39p0045a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.158"/>然而行者见彼女起去，自思：“此女去矣！”于是急速振步向前拦阻，于彼女慢 <lb ed="N" n="0045a11"/>慢離去时，用手捉住发毛。</p> <lb ed="N" n="0045a12"/><p xml:id="pN39p0045a1201"><persName>佛</persName>为说明此意義，作以下之言：</p> <lb ed="N" n="0045a13"/><p xml:id="pN39p0045a1301">二八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0045a1301"><l>彼急行如风</l><l>俄然带活气</l> <lb ed="N" n="0045a14"/><l>追赶向彼女</l><l>捉其发之端</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0046a" n="0046a"/> <lb ed="N" n="0046a01"/><p xml:id="pN39p0046a0101">二九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a0101"><l>异常之美妇</l><l>返身拥抱彼</l> <lb ed="N" n="0046a02"/><l>毁灭其梵行</l><l>帝释如己愿</l></lg> <lb ed="N" n="0046a03"/><p xml:id="pN39p0046a0301">三〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a0301"><l><name role="" type="person">帝释天</name>住难陀园</l><l>天女以心接近彼</l> <lb ed="N" n="0046a04"/><l>天主深知彼女心</l><l>赠彼金座善休息</l></lg> <lb ed="N" n="0046a05"/><p xml:id="pN39p0046a0501">三一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a0501"><l>美妇抱其胸</l><l>美饰被物覆</l> <lb ed="N" n="0046a06"/><l>众多宝盖挂</l><l>即于座伴彼</l></lg> <lb ed="N" n="0046a07"/><p xml:id="pN39p0046a0701">三二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a0701"><l>如一瞬之时</l><l>三岁间抱彼</l> <lb ed="N" n="0046a08"/><l>三年间如醉</l><l>婆罗门儆醒</l></lg> <lb ed="N" n="0046a09"/><p xml:id="pN39p0046a0901">三三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a0901"><l>环视四周见绿树</l><l>九葉之树花正开</l> <lb ed="N" n="0046a10"/><l>彼见俱翅罗鸟群</l><l>啭鸣跳跃于树上</l></lg> <lb ed="N" n="0046a11"/><p xml:id="pN39p0046a1101">三四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a1101"><l>彼泣泪满眼</l><l>巡迴见四边</l> <lb ed="N" n="0046a12"/><l>彼未唱腭文</l><l>亦未行供养</l> <lb ed="N" n="0046a13"/><l>不为火神祭</l><l>一切无作为</l></lg> <lb ed="N" n="0046a14"/><p xml:id="pN39p0046a1401">三五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0046a1401"><l>曾记托使者</l><l>诱予心者谁</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0047a" n="0047a"/> <lb ed="N" n="0047a01"/><l>予住森林中</l><l>予身贮威力</l> <lb ed="N" n="0047a02"/><l>恰如满宝船</l><l>海上为贼捕</l></lg> <lb ed="N" n="0047a03"/><p xml:id="pN39p0047a0301"><ref cRef="PTS.Ja.5.159"/>阿兰佈萨闻此自思：“若予不言，此人必将诅咒于予；今向彼实言。”彼女现身 <lb ed="N" n="0047a04"/>而立，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0047a05"/><p xml:id="pN39p0047a0501">三六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0047a0501"><l>予为服侍汝</l><l>天王所派遣</l> <lb ed="N" n="0047a06"/><l>以心打汝心</l><l>使汝行放逸</l></lg> <lb ed="N" n="0047a07"/><p xml:id="pN39p0047a0701">彼闻彼女之言，回忆父与之教训：“不守父之言，陷入大破灭。”彼悲歎唱次之 <lb ed="N" n="0047a08"/>四偈：</p> <lb ed="N" n="0047a09"/><p xml:id="pN39p0047a0901">三七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0047a0901"><l>吾父曾训我</l><l>彼云此等事</l> <lb ed="N" n="0047a10"/><l>妇女等莲花</l><l>靑年！汝应有觉知</l></lg> <lb ed="N" n="0047a11"/><p xml:id="pN39p0047a1101">三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0047a1101"><l>觉知胸肿物<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047005" n="0047005"/></l><l>靑年！此事应觉知</l> <lb ed="N" n="0047a12"/><l>吾父如斯训</l><l>恰如慈愍者</l></lg> <lb ed="N" n="0047a13"/><p xml:id="pN39p0047a1301"><ref cRef="PTS.Ja.5.160"/>三九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0047a1301"><l>吾不守彼语</l><l>不随老父训</l> <lb ed="N" n="0047a14"/><l>无人森林中</l><l>今唯独伤痛</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0048a" n="0048a"/> <lb ed="N" n="0048a01"/><p xml:id="pN39p0048a0101">四〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0048a0101"><l>吾将如训行</l><l>祸哉！生命吾何用</l> <lb ed="N" n="0048a02"/><l>再复为如是</l><l>吾将死来临</l></lg> <lb ed="N" n="0048a03"/><p xml:id="pN39p0048a0301">彼弃欲乐发禅定，现彼沙门之威光，阿兰佈萨知彼发禅定，心怀恐惧而忏悔。 <lb ed="N" n="0048a04"/><persName>佛</persName>为说明此一意義，述次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0048a05"/><p xml:id="pN39p0048a0501">四一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0048a0501"><l>彼之威光与精进</l><l>见彼坚固不动心</l> <lb ed="N" n="0048a06"/><l>阿兰佈萨以头接</l><l>伊西辛伽仙之足</l></lg> <lb ed="N" n="0048a07"/><p xml:id="pN39p0048a0701">四二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0048a0701"><l>大雄者！仁者勿怒我</l><l>大仙！仁者请恕我</l> <lb ed="N" n="0048a08"/><l>予为作利益</l><l>誉高<name role="" type="person">忉利天</name></l> <lb ed="N" n="0048a09"/><l>一切诸天都</l><l>为汝所震动</l></lg> <lb ed="N" n="0048a10"/><p xml:id="pN39p0048a1001">行者向彼女云：“汝妇人！予恕汝，随汝所好之处而去。”于是放彼女去而唱偈 <lb ed="N" n="0048a11"/>云：</p> <lb ed="N" n="0048a12"/><p xml:id="pN39p0048a1201">四三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0048a1201"><l>婆娑婆天主</l><l>忉利诸天人</l> <lb ed="N" n="0048a13"/><l>吾给予祝福</l><l>少女！随汝喜处去</l></lg> <lb ed="N" n="0048a14"/><p xml:id="pN39p0048a1401">彼女敬礼，乘其黄金之座往天都而去。</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0049a" n="0049a"/> <lb ed="N" n="0049a01"/><p xml:id="pN39p0049a0101"><ref cRef="PTS.Ja.5.161"/><persName>佛</persName>为说明此意義，述次之三偈：</p> <lb ed="N" n="0049a02"/><p xml:id="pN39p0049a0201">四四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0049a0201"><l>接彼之足</l><l>右绕为礼</l> <lb ed="N" n="0049a03"/><l>彼女合掌</l><l>由彼处去</l></lg> <lb ed="N" n="0049a04"/><p xml:id="pN39p0049a0401">四五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0049a0401"><l>黄金为座</l><l>登于其上</l> <lb ed="N" n="0049a05"/><l>美饰被物</l><l>众多天盖</l> <lb ed="N" n="0049a06"/><l>彼女乘座</l><l>来诸天侧</l></lg> <lb ed="N" n="0049a07"/><p xml:id="pN39p0049a0701">四六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0049a0701"><l>辉如电光</l><l>来如灯火</l> <lb ed="N" n="0049a08"/><l>天王欣喜</l><l>与彼以惠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049006" n="0049006"/></l></lg> <lb ed="N" n="0049a09"/><p xml:id="pN39p0049a0901">彼女于<name role="" type="person">帝释天</name>之前请惠，唱最後之偈：</p> <lb ed="N" n="0049a10"/><p xml:id="pN39p0049a1001">四七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0049a1001"><l><name role="" type="person">帝释天</name>！一切生类主</l><l>请与我以惠</l> <lb ed="N" n="0049a11"/><l>我对彼仙士</l><l>不再行诱惑</l> <lb ed="N" n="0049a12"/><l><name role="" type="person">帝释天</name>！此为我请求</l><l>是为我之惠</l></lg></cb:div> <lb ed="N" n="0049a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">结分</cb:mulu><head>结分</head><p xml:id="pN39p0049a1303" cb:place="inline"><persName>佛</persName>为此比丘说此法语後，说明四谛⸺说四谛之理竟，此比丘得预流果 <lb ed="N" n="0049a14"/>⸺于是<persName>佛</persName>为作本生今昔之结语：“尔时之阿兰佈萨，是比丘之原妻，伊西辛伽仙是 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0050a" n="0050a"/> <lb ed="N" n="0050a01"/>厌出家之比丘，父之大仙即是我。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0050a02"/> <lb ed="N" n="0050a03"/> <lb ed="N" n="0050a04"/> <lb ed="N" n="0050a05"/> <lb ed="N" n="0050a06"/> <lb ed="N" n="0050a07"/> <lb ed="N" n="0050a08"/> <lb ed="N" n="0050a09"/> <lb ed="N" n="0050a10"/> <lb ed="N" n="0050a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五二四 护螺龙王本生谭</cb:mulu><head>五二四 护螺龙王本生谭</head> <lb ed="N" n="0050a12"/><p xml:id="pN39p0050a1201">〔菩萨＝龙王〕</p> <lb ed="N" n="0050a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">序分</cb:mulu><head>序分</head><p xml:id="pN39p0050a1303" cb:place="inline">此本生谭是<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">祇园精舍</name>时，对佈萨日之行所作之谈话。尔时<persName>佛</persName>为使守 <lb ed="N" n="0050a14"/>佈萨戒之优婆塞等浸润于法悦，<persName>佛</persName>言：“昔贤者等弃龙王之大荣华，而守佈萨戒。” <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0051a" n="0051a"/> <lb ed="N" n="0051a01"/>为应大众之请求，<persName>佛</persName>说过去之事。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0051a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">主分</cb:mulu><head>主分</head><p xml:id="pN39p0051a0203" cb:place="inline">昔日于<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">摩竭陀</name>王治国时，菩萨出生于第一妃之胎，命名为多约达 <lb ed="N" n="0051a03"/>那。彼达成年时，于得叉尸罗，修习学艺，归来见父。父以灌顶之礼，使彼即王位， <lb ed="N" n="0051a04"/><ref cRef="PTS.Ja.5.162"/>自己则出家入仙人之道，住于王苑中。菩萨每日三度往父处，父受最大之尊敬与奉 <lb ed="N" n="0051a05"/>养。然父因有干扰，遍处观法之预备行亦尙不可得，彼思：“予受尊敬与奉养甚大， <lb ed="N" n="0051a06"/>然住于此处，不能割断牵绊，予将不告予子，往他处修行。”彼未告知任何人而出王 <lb ed="N" n="0051a07"/>苑，过<name role="" type="person">摩竭陀国</name>，至由弥沙塞国之桑伽巴拉湖流出之堪那宾那河曲处之羌达迦山麓 <lb ed="N" n="0051a08"/>结一草庵，住于其处；行遍处观法之预备行，得禅定与神通，採拾落果物以繫命。 <lb ed="N" n="0051a09"/>有护螺龙王由堪那宾那河出，率诸多伴侣，时时前来彼处，彼为龙王说法而使闻。</p> <lb ed="N" n="0051a10"/><p xml:id="pN39p0051a1001">一方菩萨思欲见父，而不知其行方，经过多方探索後，判定父之居所。为与父 <lb ed="N" n="0051a11"/>会，与诸多伴侣，前往其处，设野营于一方，彼与少数之大臣同往道院。恰于其时， <lb ed="N" n="0051a12"/>护螺龙王与诸多伴侣共坐，听闻说法，见王之来，向仙士敬礼，起座而去。</p> <lb ed="N" n="0051a13"/><p xml:id="pN39p0051a1301">王礼拜其父，心感欣慰，著座後问父曰：“尊师！彼来坐于父侧者为何王？” <lb ed="N" n="0051a14"/>“子！彼乃护螺龙王。”于是彼对龙王优美之姿态，向龙王世界生起向往之欲心。于 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0052a" n="0052a"/> <lb ed="N" n="0052a01"/>彼处滞留数日後，计划不断送来父亲之食物，彼归还自己之都城，于四门门口设施 <lb ed="N" n="0052a02"/>物所，行震动全<name role="" type="person">阎浮提</name>洲之佈施，持戒守佈萨日，憧憬龙之世界，彼寿命终了，遂 <lb ed="N" n="0052a03"/>出生于龙之世界，成为护螺龙王。</p> <lb ed="N" n="0052a04"/><p xml:id="pN39p0052a0401"><ref cRef="PTS.Ja.5.163"/>然经时之後，彼对荣华觉悔，自此以後，愿宿于人胎，守佈萨日。然因住于龙 <lb ed="N" n="0052a05"/>之世界，守佈萨日不能成功，戒法陷于破灭。于是彼離去龙之世界，来至伽那宾那 <lb ed="N" n="0052a06"/>河附近之大道边，一人步行细路之间，盘曲于蚁穴之上，立佈萨日之誓以守戒：“予 <lb ed="N" n="0052a07"/>之皮肉及其他任何有所欲者，请即持去。”将自己之身，施与他人。彼卧于蚁穴之上， <lb ed="N" n="0052a08"/>行沙门之法，十四日十五日过後，于十六日还归龙之世界。</p> <lb ed="N" n="0052a09"/><p xml:id="pN39p0052a0901">如是彼持戒蜷卧。某日住于边僻鄕村有十六人为猎物而来，手携武器，徘徊森 <lb ed="N" n="0052a10"/>林之中。彼等一物不得将归，见彼卧于蚁穴之上，彼等自思：“今日如大蜥蜴者皆未 <lb ed="N" n="0052a11"/>得一隻，杀此龙王为食。”彼等谓：“如此大物，捕彼必逃，幸彼蜷卧，以铁籤刺之， <lb ed="N" n="0052a12"/>弱而易捕。”诸人手持铁籤近前。菩萨身体大如独木舟，盘曲如须摩那花环，眼如金 <lb ed="N" n="0052a13"/>橘伽果，首似佳雅须摩那花之美丽。彼闻十六人之足音，由盘曲中抬首，张开赤眼， <lb ed="N" n="0052a14"/>见诸人手持铁籤而来，彼思：“予之心愿，今将成就。予之身体，任与施人，予精进 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0053a" n="0053a"/> <lb ed="N" n="0053a01"/>决心而卧，此人等用刀切割予之身体，予亦不怒不开眼一见。”彼深恐破壞自己之戒 <lb ed="N" n="0053a02"/><ref cRef="PTS.Ja.5.164"/>法，坚定决心，将首缩入盘曲之中而卧。</p> <lb ed="N" n="0053a03"/><p xml:id="pN39p0053a0301">于是彼等近彼处，捉彼之尾端，拉曳至地上，以锐利之铁籤，自八处突刺，然 <lb ed="N" n="0053a04"/>後以黑蔓树之木棒由伤口处贯穿八处，用扁担担起，登路步行。大士虽被穿刺多处， <lb ed="N" n="0053a05"/>亦不开眼怒视彼等，于八支木棒担行之中，彼之首下垂而滑落于地上。彼等云：“头 <lb ed="N" n="0053a06"/>部下垂”，于是使彼卧于大道，重新以铁籤穿其鼻孔，贯通绳索提起，而尾又下垂， <lb ed="N" n="0053a07"/>再将尾提起登路而行。</p> <lb ed="N" n="0053a08"/><p xml:id="pN39p0053a0801">恰于此时，毘提诃国弥絺罗城之阿拉罗富豪率领五百车轮，而自己乘坐舒适之 <lb ed="N" n="0053a09"/>马车通过其处。见此村人等如此捕捉菩萨而行，彼与此十六人十六头牛车幷各与一 <lb ed="N" n="0053a10"/>握之金币，更与其每人相同之上下衣物及其妻女等衣物璎珞等类之物，而将菩萨释 <lb ed="N" n="0053a11"/>放而去。龙王还家，立即与多数之伴侣往迎阿拉罗，语彼龙世界之勝善，伴彼归至 <lb ed="N" n="0053a12"/>龙之世界；以三百龙女向彼表大敬意，使彼饱享天上之妙乐。阿拉罗住于龙之世界 <lb ed="N" n="0053a13"/>约一年间，享天上之乐後，告龙王曰：“友！予思欲出家。”于是携出家之道具，由 <lb ed="N" n="0053a14"/>龙之世界往雪山地方出家，久住于其处。其後遊行来至波罗奈城，住于王苑，次日 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0054a" n="0054a"/> <lb ed="N" n="0054a01"/>为行乞入于城中，来至王宫之门口。而波罗奈王见彼，对彼之四威仪遂起信心，呼 <lb ed="N" n="0054a02"/><ref cRef="PTS.Ja.5.165"/>彼入使著席入坐，使摄受上味之食品，自己坐于低席，与彼交谈，唱第一之偈：</p> <lb ed="N" n="0054a03"/><p xml:id="pN39p0054a0301">一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a0301"><l>汝眼澄明尊贵风</l><l>思卿出身于良家</l> <lb ed="N" n="0054a04"/><l>如何决心捨财富</l><l>慧者！缘何弃家而出家</l></lg> <lb ed="N" n="0054a05"/><p xml:id="pN39p0054a0501">以下应知为行者与王之间问答偈之次序：</p> <lb ed="N" n="0054a06"/><p xml:id="pN39p0054a0601">二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a0601"><l>人主！大龙有大威神力</l><l>我曾见彼之宫殿</l> <lb ed="N" n="0054a07"/><l>见彼善业大果报</l><l>王！我由信心而出家</l></lg> <lb ed="N" n="0054a08"/><p xml:id="pN39p0054a0801">三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a0801"><l>王由贪欲心出家</l><l>不怖不怒不虚言</l> <lb ed="N" n="0054a09"/><l>汝为予问语此義</l><l>闻之予亦起信心</l></lg> <lb ed="N" n="0054a10"/><p xml:id="pN39p0054a1001">四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a1001"><l>国主！予为商事旅途中</l><l>村之子等喜气盈</l> <lb ed="N" n="0054a11"/><l>大龙巨大身盘曲</l><l>予见彼等担其行</l></lg> <lb ed="N" n="0054a12"/><p xml:id="pN39p0054a1201">五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a1201"><l>人主！于是我今近彼前</l><l>身毛竖立恐惧言</l> <lb ed="N" n="0054a13"/><l>将此恐物担何处</l><l>子等！汝等担龙将何为</l></lg> <lb ed="N" n="0054a14"/><p xml:id="pN39p0054a1401"><ref cRef="PTS.Ja.5.166"/>六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0054a1401"><l>吾等担行为食彼</l><l>巨身大蛇肉味美</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0055a" n="0055a"/> <lb ed="N" n="0055a01"/><l>肉质肥厚且柔软</l><l>毘提诃人子！汝未食蛇不知味</l></lg> <lb ed="N" n="0055a02"/><p xml:id="pN39p0055a0201">七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a0201"><l>由此吾等将归家</l><l>取刀切割互分配</l> <lb ed="N" n="0055a03"/><l>擧家食肉多欣乐</l><l>吾等与此蛇群敌</l></lg> <lb ed="N" n="0055a04"/><p xml:id="pN39p0055a0401">八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a0401"><l>若此巨大龙</l><l>为食难运行</l> <lb ed="N" n="0055a05"/><l>我今与汝等</l><l>十六犁牛金</l> <lb ed="N" n="0055a06"/><l>解此龙之缚</l><l>使彼去逃生</l></lg> <lb ed="N" n="0055a07"/><p xml:id="pN39p0055a0701">九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a0701"><l>吾等食牛乐</l><l>曾有多蛇食</l> <lb ed="N" n="0055a08"/><l>阿拉罗！吾等从汝语</l><l>毘提诃人子！汝为吾等友</l></lg> <lb ed="N" n="0055a09"/><p xml:id="pN39p0055a0901">一〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a0901"><l>大龙通鼻孔</l><l>肠腹解缚索</l> <lb ed="N" n="0055a10"/><l>解索彼龙王</l><l>不久东方去</l></lg> <lb ed="N" n="0055a11"/><p xml:id="pN39p0055a1101">一一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a1101"><l>不久向东方</l><l>对我湛泪眼</l> <lb ed="N" n="0055a12"/><l>我合十指掌</l><l>随行彼後方</l></lg> <lb ed="N" n="0055a13"/><p xml:id="pN39p0055a1301">一二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0055a1301"><l>汝唯急行去</l><l>再勿为敌捕</l> <lb ed="N" n="0055a14"/><l>再会此猎夫</l><l>将必成大苦</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0056a" n="0056a"/> <lb ed="N" n="0056a01"/><l>村之子等行</l><l>不见之处去</l></lg> <lb ed="N" n="0056a02"/><p xml:id="pN39p0056a0201">一三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0056a0201"><l>彼赴水淸绀碧湖</l><l>彼处乐有良浴岸</l> <lb ed="N" n="0056a03"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.167"/>卫他萨树阎浮树</l><l>茂密生于湖水畔</l> <lb ed="N" n="0056a04"/><l>心中喜悦无怖畏</l><l>入浴其中实愉快</l></lg> <lb ed="N" n="0056a05"/><p xml:id="pN39p0056a0501">一四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0056a0501"><l>彼大龙王入不久</l><l>人王！天人之群现我前</l> <lb ed="N" n="0056a06"/><l>侍予犹如子侍父</l><l>彻胸悦耳歌梵音</l></lg> <lb ed="N" n="0056a07"/><p xml:id="pN39p0056a0701">一五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0056a0701"><l>阿拉罗！汝为吾父母</l><l>最亲生命友</l> <lb ed="N" n="0056a08"/><l>吾复得神通</l><l>阿拉罗！汝观吾栖居</l> <lb ed="N" n="0056a09"/><l>豐食多饮料</l><l>快乐如天宫</l></lg> <lb ed="N" n="0056a10"/><p xml:id="pN39p0056a1001"><ref cRef="PTS.Ja.5.168"/>大王！彼龙王更赞美自己之世界，唱次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0056a11"/><p xml:id="pN39p0056a1101">一六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0056a1101"><l>此地地形善</l><l>柔美无沙砾</l> <lb ed="N" n="0056a12"/><l>草短尘土少</l><l>神怡忧心绝</l></lg> <lb ed="N" n="0056a13"/><p xml:id="pN39p0056a1301">一七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0056a1301"><l>闲静绀靑色琉璃</l><l>四方安乐庵罗林</l> <lb ed="N" n="0056a14"/><l>花开熟果半熟果</l><l>年中六时结果实</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0057a" n="0057a"/> <lb ed="N" n="0057a01"/><p xml:id="pN39p0057a0101"><ref cRef="PTS.Ja.5.169"/>一八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a0101"><l>主！彼于此等林园中</l><l>廣大住居黄金造</l> <lb ed="N" n="0057a02"/><l>银柱闪闪耀白光</l><l>犹如空中电光辉</l></lg> <lb ed="N" n="0057a03"/><p xml:id="pN39p0057a0301">一九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a0301"><l>廣厦摩尼黄金造</l><l>诸色常作善调适</l> <lb ed="N" n="0057a04"/><l>其中充满诸少女</l><l>王！带饰黄金之腕环</l></lg> <lb ed="N" n="0057a05"/><p xml:id="pN39p0057a0501">二〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a0501"><l>护螺龙王气品高</l><l>居住无比宫殿上</l> <lb ed="N" n="0057a06"/><l>光辉灿烂有千柱</l><l>彼处居彼第一妃</l></lg> <lb ed="N" n="0057a07"/><p xml:id="pN39p0057a0701">二一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a0701"><l>價贵有光琉璃造</l><l>手持性善摩尼珠</l> <lb ed="N" n="0057a08"/><l>贤淑无过一妇人</l><l>彼运宝座来予前</l></lg> <lb ed="N" n="0057a09"/><p xml:id="pN39p0057a0901">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a0901"><l>龙王于是取我手</l><l>彼言使坐第一座</l> <lb ed="N" n="0057a10"/><l>长者彼处且著座</l><l>卿吾师中第一人</l></lg> <lb ed="N" n="0057a11"/><p xml:id="pN39p0057a1101">二三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a1101"><l>他之贤淑妇人等</l><l>纷纷携水来予前</l> <lb ed="N" n="0057a12"/><l>主！彼等亲切洗我足</l><l>如同爱妻洗其夫</l></lg> <lb ed="N" n="0057a13"/><p xml:id="pN39p0057a1301"><ref cRef="PTS.Ja.5.170"/>二四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0057a1301"><l>彼之贤淑妇人等</l><l>持来黄金装之钵</l> <lb ed="N" n="0057a14"/><l>种种羹汤加添物</l><l>盛入饭食心神爽</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0058a" n="0058a"/> <lb ed="N" n="0058a01"/><p xml:id="pN39p0058a0101">二五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0058a0101"><l>巴拉陀！君之食事已完毕</l><l>彼等已知夫君心</l> <lb ed="N" n="0058a02"/><l>以妙音乐飨应我</l><l>侍我廣大无限乐</l></lg> <lb ed="N" n="0058a03"/><p xml:id="pN39p0058a0301">龙王来至予之近前，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0058a04"/><p xml:id="pN39p0058a0401">二六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0058a0401"><l>阿拉罗！我妻之数有三百</l><l>腰细肤光如莲花</l> <lb ed="N" n="0058a05"/><l>阿拉罗！彼女等可随汝欲</l><l>赠送与汝为婢女</l></lg> <lb ed="N" n="0058a06"/><p xml:id="pN39p0058a0601"><ref cRef="PTS.Ja.5.171"/>彼阿拉罗更进而言曰：</p> <lb ed="N" n="0058a07"/><p xml:id="pN39p0058a0701">二七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0058a0701"><l>一年之间啖天味</l><l>最终我更褈问彼</l> <lb ed="N" n="0058a08"/><l>龙王！如何得此如何作</l><l>得占天宫最上位</l></lg> <lb ed="N" n="0058a09"/><p xml:id="pN39p0058a0901">二八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0058a0901"><l>汝为不求而得耶</l><l>汝依幸运而生耶</l> <lb ed="N" n="0058a10"/><l>此为自尔而来耶</l><l>或为天人之施耶</l> <lb ed="N" n="0058a11"/><l>龙王！我今问汝如何作</l><l>汝得天宫最上位</l></lg> <lb ed="N" n="0058a12"/><p xml:id="pN39p0058a1201">此後为二人问答之偈：</p> <lb ed="N" n="0058a13"/><p xml:id="pN39p0058a1301">二九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0058a1301"><l>非不求而得</l><l>非依运而生</l> <lb ed="N" n="0058a14"/><l>非自尔而来</l><l>亦非天人施</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0059a" n="0059a"/> <lb ed="N" n="0059a01"/><l>依身无恶业</l><l>善业到天宫</l></lg> <lb ed="N" n="0059a02"/><p xml:id="pN39p0059a0201">三〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a0201"><l>汝为禁业何梵行</l><l>汝曾积有何果报</l> <lb ed="N" n="0059a03"/><l>龙王！汝今就此请语我</l><l>何为汝得到天宫</l></lg> <lb ed="N" n="0059a04"/><p xml:id="pN39p0059a0401">三一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a0401"><l>吾为人主<name role="" type="person">摩竭陀</name></l><l>多约达那有威德</l> <lb ed="N" n="0059a05"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.172"/>我知生命不常住</l><l>我知生命变化法</l></lg> <lb ed="N" n="0059a06"/><p xml:id="pN39p0059a0601">三二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a0601"><l>我常以此澄净心</l><l>恭行饮食大佈施</l> <lb ed="N" n="0059a07"/><l>佈施之泉称吾家</l><l>饱食沙门婆罗门</l></lg> <lb ed="N" n="0059a08"/><p xml:id="pN39p0059a0801">三三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a0801"><l>吾为禁业此梵行</l><l>我因积得此果报</l> <lb ed="N" n="0059a09"/><l>依此我得到天宫</l><l>宝物甚夥饮食豐</l></lg> <lb ed="N" n="0059a10"/><p xml:id="pN39p0059a1001">三四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a1001"><l>汝善声歌与妙舞</l><l>但非永劫久存者</l> <lb ed="N" n="0059a11"/><l>缺乏神力无威光</l><l>神力威光击破汝</l> <lb ed="N" n="0059a12"/><l>持牙之武器者！</l><l>缘何汝为彼等捕</l> <lb ed="N" n="0059a13"/><l>落入流浪者手中？</l></lg> <lb ed="N" n="0059a14"/><p xml:id="pN39p0059a1401">三五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0059a1401"><l>汝心甚感大怖畏</l><l>汝之齿根威不继</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0060a" n="0060a"/> <lb ed="N" n="0060a01"/><l>持牙之武器者！</l><l>缘何汝为彼等捕</l> <lb ed="N" n="0060a02"/><l>遭遇流浪者之苦？</l></lg> <lb ed="N" n="0060a03"/><p xml:id="pN39p0060a0301">三六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a0301"><l>吾非心感大怖畏</l><l>威力不得伤彼等</l> <lb ed="N" n="0060a04"/><l>虽有善誉行善法</l><l>如居海滨超不易</l></lg> <lb ed="N" n="0060a05"/><p xml:id="pN39p0060a0501">三七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a0501"><l>阿拉罗！十四日与十五日</l><l>常守禁业佈萨戒</l> <lb ed="N" n="0060a06"/><l>然彼十六村子来</l><l>携带缚索及强网</l></lg> <lb ed="N" n="0060a07"/><p xml:id="pN39p0060a0701"><ref cRef="PTS.Ja.5.173"/>三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a0701"><l>穿鼻又贯索</l><l>彼等虏吾去</l> <lb ed="N" n="0060a08"/><l>吾忍如斯苦</l><l>不破佈萨日</l></lg> <lb ed="N" n="0060a09"/><p xml:id="pN39p0060a0901">三九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a0901"><l>独行之路我见汝</l><l>汝有强力与美色</l> <lb ed="N" n="0060a10"/><l>修得尊贵与智慧</l><l>龙王！汝修苦行有何要</l></lg> <lb ed="N" n="0060a11"/><p xml:id="pN39p0060a1101">四〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a1101"><l>非儿之故非财故</l><l>阿拉罗！亦非为我寿命故</l> <lb ed="N" n="0060a12"/><l>愿望人间去托胎</l><l>因此努力修苦行</l></lg> <lb ed="N" n="0060a13"/><p xml:id="pN39p0060a1301">四一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0060a1301"><l>汝有赤眼廣胸襟</l><l>调适鬚发善装饰</l> <lb ed="N" n="0060a14"/><l>赤栴檀香涂汝体</l><l>犍闼婆王辉四方</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0061a" n="0061a"/> <lb ed="N" n="0061a01"/><p xml:id="pN39p0061a0101">四二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a0101"><l>有大威力得神足</l><l>满足天人所有欲</l> <lb ed="N" n="0061a02"/><l>龙王！我就此事请问汝</l><l>缘何人界得勝此</l></lg> <lb ed="N" n="0061a03"/><p xml:id="pN39p0061a0301">四三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a0301"><l>阿拉罗！人界之外不制戒</l><l>不得淸净入涅槃</l> <lb ed="N" n="0061a04"/><l>吾今得入人间胎</l><l>尽此生死终入灭</l></lg> <lb ed="N" n="0061a05"/><p xml:id="pN39p0061a0501">四四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a0501"><l>我住汝前一年间</l><l>受汝饮食之供养</l> <lb ed="N" n="0061a06"/><l>龙王！我今告汝将離去</l><l>主！我将自此久離家</l></lg> <lb ed="N" n="0061a07"/><p xml:id="pN39p0061a0701">四五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a0701"><l>子女妻室侍者等</l><l>常时亲近奉侍汝</l> <lb ed="N" n="0061a08"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.174"/>彼等无人轻视汝</l><l>阿拉罗！吾今见汝心快乐</l></lg> <lb ed="N" n="0061a09"/><p xml:id="pN39p0061a0901">四六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a0901"><l>虽然家有父母在</l><l>生有爱儿更勝优</l> <lb ed="N" n="0061a10"/><l>我居此处犹勝彼</l><l>龙王！能信我者汝之心</l></lg> <lb ed="N" n="0061a11"/><p xml:id="pN39p0061a1101">四七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0061a1101"><l>吾有如意之赤珠</l><l>大如意宝赍多财</l> <lb ed="N" n="0061a12"/><l>自己携之離家去</l><l>得财之後再捨弃</l></lg> <lb ed="N" n="0061a13"/><p xml:id="pN39p0061a1301"><ref cRef="PTS.Ja.5.175"/>如此语後，阿拉罗曰：“大王！于是予向龙王云：‘友！予不用宝，予欲出家。’ <lb ed="N" n="0061a14"/><ref cRef="PTS.Ja.5.176"/>请受出家道具後，予与龙王同出龙之世界，彼返归後，予入雪山出家。”于是为王说 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0062a" n="0062a"/> <lb ed="N" n="0062a01"/>法语，唱次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0062a02"/><p xml:id="pN39p0062a0201">四八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0062a0201"><l>人间之欲非常住</l><l>我见时时变化质</l> <lb ed="N" n="0062a03"/><l>应知诸欲之过患</l><l>大王！我依信心我出家</l></lg> <lb ed="N" n="0062a04"/><p xml:id="pN39p0062a0401">四九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0062a0401"><l>人如树上果实落</l><l>由少到老壞身躯</l> <lb ed="N" n="0062a05"/><l>大王！我今知此我出家</l><l>沙门道优更无疑</l></lg> <lb ed="N" n="0062a06"/><p xml:id="pN39p0062a0601">王闻此唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0062a07"/><p xml:id="pN39p0062a0701">五〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0062a0701"><l>汝实可为亲近者</l><l>多闻思深有智慧</l> <lb ed="N" n="0062a08"/><l>阿拉罗！得闻龙与汝之事</l><l>无量善业予将行</l></lg> <lb ed="N" n="0062a09"/><p xml:id="pN39p0062a0901">于是行者激励于彼，唱最後之偈：</p> <lb ed="N" n="0062a10"/><p xml:id="pN39p0062a1001">五一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0062a1001"><l>王实可为亲近者</l><l>多闻思深有智慧</l> <lb ed="N" n="0062a11"/><l>大王！汝闻龙与我之事</l><l>无量善业王必行</l></lg> <lb ed="N" n="0062a12"/><p xml:id="pN39p0062a1201"><ref cRef="PTS.Ja.5.177"/>如是彼为王说法，四年间于雨安居月住于彼处，然後再往雪山，于一生中修四 <lb ed="N" n="0062a13"/>梵住法，死後生于大梵世界。护螺龙王一生涯中守佈萨戒，王亦行佈施及其他善业， <lb ed="N" n="0062a14"/>後皆随业生于应生之处。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0063a" n="0063a"/> <lb ed="N" n="0063a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">结分</cb:mulu><head>结分</head><p xml:id="pN39p0063a0103" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说此法语後，作本生今昔之结语：“尔时之父行者是迦葉，波罗奈王是 <lb ed="N" n="0063a02"/>阿难，阿拉罗是舍利弗，护螺龙王即是我。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0063a03"/> <lb ed="N" n="0063a04"/> <lb ed="N" n="0063a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五二五 小须陀苏摩王本生谭</cb:mulu><head>五二五 小须陀苏摩王本生谭</head> <lb ed="N" n="0063a06"/><p xml:id="pN39p0063a0601">〔菩萨＝王〕</p> <lb ed="N" n="0063a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">序分</cb:mulu><head>序分</head><p xml:id="pN39p0063a0703" cb:place="inline">此本生谭是<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">祇园精舍</name>时，对出離波罗蜜所作之谈话。现在本谭与大 <lb ed="N" n="0063a08"/><name role="" type="person">那罗陀</name>迦葉本生谭〔第五四四〕相同。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0063a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">主分</cb:mulu><head>主分</head><p xml:id="pN39p0063a0903" cb:place="inline">昔日波罗奈称为善见之都，梵与王住于其处。菩萨出生于第一妃之胎， <lb ed="N" n="0063a10"/>彼之面容有如满月之光彩，于是彼被命名为月〔苏摩〕王子。彼达识别事物之年龄， <lb ed="N" n="0063a11"/>具有遇事好问之习惯，于是彼以多闻之月〔须陀苏摩〕而知名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063001" n="0063001"/>。达成年後，彼往 <lb ed="N" n="0063a12"/>得叉尸罗修习学艺归来，由父王让与白伞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063002" n="0063002"/>，正当治国。彼之王权，实甚优秀，彼 <lb ed="N" n="0063a13"/>自月〔阐陀〕王妃以下有一万六千之妇女。</p> <lb ed="N" n="0063a14"/><p xml:id="pN39p0063a1401">其後，养育子女之後，彼厌于家庭之生活，思欲入森林出家。某日，彼向理发 <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0064a" n="0064a"/> <lb ed="N" n="0064a01"/>师云：“予之头上如有白发，请告知于予。”理发师承诺王言，其後发现白发，彼告 <lb ed="N" n="0064a02"/>于王，王曰：“将其拔下，置予掌中。”理发师以黄金之镊拔取，置于王之掌上。王 <lb ed="N" n="0064a03"/>见此惊恐：“予之身体负于年龄。”于是取其白发下殿，于大众人等所见之处，设王 <lb ed="N" n="0064a04"/><ref cRef="PTS.Ja.5.178"/>座而就座。呼唤自将军以下八万诸大臣，司祭以下六万婆罗门等，及其他之都人村 <lb ed="N" n="0064a05"/>人诸人等前来，谓曰：“予之头生白发，已为老人，希知此我将出家。”于是唱第一 <lb ed="N" n="0064a06"/>之偈：</p> <lb ed="N" n="0064a07"/><p xml:id="pN39p0064a0701">一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0064a0701"><l>予之都人诸朋友</l><l>敬告大臣及议员</l> <lb ed="N" n="0064a08"/><l>予之头上生白发</l><l>自今予将愿出家</l></lg> <lb ed="N" n="0064a09"/><p xml:id="pN39p0064a0901">大众闻此，均皆丧胆而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0064a10"/><p xml:id="pN39p0064a1001">二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0064a1001"><l>无理由事如何宣</l><l>大王！妃等胸中如箭穿</l> <lb ed="N" n="0064a11"/><l>王之婇女有七百</l><l>如何成行彼女等</l></lg> <lb ed="N" n="0064a12"/><p xml:id="pN39p0064a1201">于是大士唱第三之偈：</p> <lb ed="N" n="0064a13"/><p xml:id="pN39p0064a1301">三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0064a1301"><l>彼女等可认此事</l><l>年尙幼者侍他人</l> <lb ed="N" n="0064a14"/><l>予之憧憬在天上</l><l>缘此之故予出家</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0065a" n="0065a"/> <lb ed="N" n="0065a01"/><p xml:id="pN39p0065a0101"><ref cRef="PTS.Ja.5.179"/>大臣等不能向王作答，往王母后之处说明此事。王母急来其处问曰：“汝欲出家 <lb ed="N" n="0065a02"/>之事为真实耶？”王母唱次之二偈：</p> <lb ed="N" n="0065a03"/><p xml:id="pN39p0065a0301">四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0065a0301"><l>月！予为汝之母</l><l>使予兴悲歎</l> <lb ed="N" n="0065a04"/><l>不顾而出家</l><l>王！予未得良子</l></lg> <lb ed="N" n="0065a05"/><p xml:id="pN39p0065a0501">五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0065a0501"><l>月！汝为我生产</l><l>使予兴悲歎</l> <lb ed="N" n="0065a06"/><l>不顾而出家</l><l>王！予未得良子</l></lg> <lb ed="N" n="0065a07"/><p xml:id="pN39p0065a0701">菩萨对母虽如此之悲歎，亦不答一言，母啜泣不止，退于一方。于是告知父君， <lb ed="N" n="0065a08"/>父来先唱一偈：</p> <lb ed="N" n="0065a09"/><p xml:id="pN39p0065a0901">六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0065a0901"><l>所谓法者何</l><l>月！何名为出家</l> <lb ed="N" n="0065a10"/><l>王！吾等垂老矣</l><l>出家而不顾</l></lg> <lb ed="N" n="0065a11"/><p xml:id="pN39p0065a1101">大士闻此默然不语，于是父对彼曰：“月！汝纵对父母无有爱情，汝之子女人数 <lb ed="N" n="0065a12"/>众多而年幼，汝若不在，不能生活。汝俟彼等成长後再行出家。”于是唱第七偈：</p> <lb ed="N" n="0065a13"/><p xml:id="pN39p0065a1301"><ref cRef="PTS.Ja.5.180"/>七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0065a1301"><l>汝有多儿等</l><l>幼小未成年</l> <lb ed="N" n="0065a14"/><l>不见以甘语</l><l>彼等思逢苦</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0066a" n="0066a"/> <lb ed="N" n="0066a01"/><p xml:id="pN39p0066a0101">大士闻此唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0066a02"/><p xml:id="pN39p0066a0201">八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0066a0201"><l>此等幼儿女</l><l>美丽未成年</l> <lb ed="N" n="0066a03"/><l>一总如卿等</l><l>不久相别離</l></lg> <lb ed="N" n="0066a04"/><p xml:id="pN39p0066a0401">大士为如是之言，为父说法，父闻彼之说法，默然不语。然後通知彼之七百綵 <lb ed="N" n="0066a05"/>女，彼女等下殿至彼之侧，抱彼之足踝悲歎而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0066a06"/><p xml:id="pN39p0066a0601">九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0066a0601"><l>汝之心肠狠</l><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0066a0601" n="0066a0601"/><anchor xml:id="beg0066a0601" n="0066a0601"/>毫<anchor xml:id="end0066a0601"/>无悲伤心</l> <lb ed="N" n="0066a07"/><l>王！不顾出家去</l><l>予等甚悲泣</l></lg> <lb ed="N" n="0066a08"/><p xml:id="pN39p0066a0801">大士见彼等投身于自己之足下，闻悲歎之声，唱次之偈：</p> <lb ed="N" n="0066a09"/><p xml:id="pN39p0066a0901"><ref cRef="PTS.Ja.5.181"/>一〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0066a0901"><l>予非心肠狠</l><l>亦有悲伤心</l> <lb ed="N" n="0066a10"/><l>憧憬望天上</l><l>以故予出家</l></lg> <lb ed="N" n="0066a11"/><p xml:id="pN39p0066a1101">然後彼等通知彼之第一妃。彼女妊娠身重，将近临月，前来礼拜大士，立于其 <lb ed="N" n="0066a12"/>侧而唱次之三偈：</p> <lb ed="N" n="0066a13"/><p xml:id="pN39p0066a1301">一一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0066a1301"><l>月！予为汝之妻</l><l>予心甚悲歎</l> <lb ed="N" n="0066a14"/><l>不顾出家去</l><l>王！予未得良夫</l></lg> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0067a" n="0067a"/> <lb ed="N" n="0067a01"/><p xml:id="pN39p0067a0101">一二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0067a0101"><l>月！予为汝之妻</l><l>予身妊娠重</l> <lb ed="N" n="0067a02"/><l>不顾出家去</l><l>王！予未得良夫</l></lg> <lb ed="N" n="0067a03"/><p xml:id="pN39p0067a0301">一三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0067a0301"><l>胎儿已成熟</l><l>产前且勿去</l> <lb ed="N" n="0067a04"/><l>一人为寡妇</l><l>勿使日後苦</l></lg> <lb ed="N" n="0067a05"/><p xml:id="pN39p0067a0501">于是大士唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0067a06"/><p xml:id="pN39p0067a0601">一四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0067a0601"><l>胎儿如成熟</l><l>希具美容姿</l> <lb ed="N" n="0067a07"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.182"/>如产为男子</l><l>遗彼予出家</l></lg> <lb ed="N" n="0067a08"/><p xml:id="pN39p0067a0801">彼女闻彼之语，悲痛不堪，彼女云：“大王！以今为限，予等已再无好运。”彼 <lb ed="N" n="0067a09"/>女以两手抚胸，拭泪而大声扬泣。大士劝慰彼女而唱偈：</p> <lb ed="N" n="0067a10"/><p xml:id="pN39p0067a1001">一五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0067a1001"><l>月妃！勿忧汝勿泣</l><l>眼似森暗葉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067003" n="0067003"/></l> <lb ed="N" n="0067a11"/><l>且上宫殿中</l><l>予即将離去</l></lg> <lb ed="N" n="0067a12"/><p xml:id="pN39p0067a1201">彼女闻彼之语悲痛不堪，登上宫殿，哭泣而坐。此时菩萨之长子发现彼女，惊 <lb ed="N" n="0067a13"/>讶而问曰：“我母何故哭泣而坐？”而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0067a14"/><p xml:id="pN39p0067a1401">一六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0067a1401"><l>母！何人逆汝气</l><l>何故汝哭泣</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0068a" n="0068a"/> <lb ed="N" n="0068a01"/><l>指名亲族中</l><l>强使吾得见</l> <lb ed="N" n="0068a02"/><l>何人取伤汝</l><l>吾将格杀彼</l></lg> <lb ed="N" n="0068a03"/><p xml:id="pN39p0068a0301">妃于是唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0068a04"/><p xml:id="pN39p0068a0401"><ref cRef="PTS.Ja.5.183"/>一七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0068a0401"><l>国王逆予气</l><l>汝不能杀彼</l> <lb ed="N" n="0068a05"/><l>子！汝父对予言</l><l>不顾将離去</l></lg> <lb ed="N" n="0068a06"/><p xml:id="pN39p0068a0601">长子闻母妃之语：“母！是何言耶！如是予等岂非为无依之身耶？”彼悲歎而唱 <lb ed="N" n="0068a07"/>偈：</p> <lb ed="N" n="0068a08"/><p xml:id="pN39p0068a0801">一八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0068a0801"><l>曾乘车出园</l><l>乘醉象而战</l> <lb ed="N" n="0068a09"/><l>多闻月出家</l><l>予今将如何</l></lg> <lb ed="N" n="0068a10"/><p xml:id="pN39p0068a1001">尔时彼弟方七岁，见二人哭泣，来至母侧之近前，问曰：“母亲何故哭泣？”彼 <lb ed="N" n="0068a11"/>闻其故云：“母停止哭泣，予不许父出家。”彼劝慰二人後，与乳母一同下殿往父王 <lb ed="N" n="0068a12"/>之所：“父王！汝厌予等，汝言弃置予等出家，予不许父王出家。”彼紧抱其父之首， <lb ed="N" n="0068a13"/>而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0068a14"/><p xml:id="pN39p0068a1401">一九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0068a1401"><l>吾母甚悲泣</l><l>长兄亦不愉</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0069a" n="0069a"/> <lb ed="N" n="0069a01"/><l>吾今执汝手</l><l>不许汝離去</l></lg> <lb ed="N" n="0069a02"/><p xml:id="pN39p0069a0201"><ref cRef="PTS.Ja.5.184"/>大士自思，此子乃使予困扰之物，将用如何之方便退之，于是向乳母曰：“此大 <lb ed="N" n="0069a03"/>摩尼宝珠，予今与汝，请抱此儿，勿使予困扰。”彼自己不能退儿之手，因此向彼女 <lb ed="N" n="0069a04"/>为赠物之约束，而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0069a05"/><p xml:id="pN39p0069a0501">二〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0069a0501"><l>乳母汝起立</l><l>他所伴王子</l> <lb ed="N" n="0069a06"/><l>予欲陞天界</l><l>勿使遮予行</l></lg> <lb ed="N" n="0069a07"/><p xml:id="pN39p0069a0701">彼女受取赠物，劝慰王子伴往他处，心中悲歎而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0069a08"/><p xml:id="pN39p0069a0801">二一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0069a0801"><l>捨弃光宝珠</l><l>对予成何用</l> <lb ed="N" n="0069a09"/><l>吾王今出家</l><l>王子奈若何</l></lg> <lb ed="N" n="0069a10"/><p xml:id="pN39p0069a1001">尔时大将军自思：“国王陛下自思：‘予之财宝过少’，予将说明多宝之事。”彼 <lb ed="N" n="0069a11"/>起立向王礼拜而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0069a12"/><p xml:id="pN39p0069a1201">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0069a1201"><l>王汝库甚大</l><l>王汝仓充实</l> <lb ed="N" n="0069a13"/><l>汝克取大地</l><l>大王！且娱勿出家</l></lg> <lb ed="N" n="0069a14"/><p xml:id="pN39p0069a1401">王闻此唱偈曰：</p> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0070a" n="0070a"/> <lb ed="N" n="0070a01"/><p xml:id="pN39p0070a0101">二三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0070a0101"><l>予之库甚大</l><l>予之仓充实</l> <lb ed="N" n="0070a02"/><l>予克取大地</l><l>遗此予出家</l></lg> <lb ed="N" n="0070a03"/><p xml:id="pN39p0070a0301"><ref cRef="PTS.Ja.5.185"/>库拉瓦达那长者闻此，于王将離去时，前来向王礼拜而唱偈：</p> <lb ed="N" n="0070a04"/><p xml:id="pN39p0070a0401">二四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0070a0401"><l>吾亦多财宝</l><l>大王！吾不能数算</l> <lb ed="N" n="0070a05"/><l>一总献与汝</l><l>大王！且娱勿出家</l></lg> <lb ed="N" n="0070a06"/><p xml:id="pN39p0070a0601">大士闻此，以偈答曰：</p> <lb ed="N" n="0070a07"/><p xml:id="pN39p0070a0701">二五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0070a0701"><l>汝之财宝夥</l><l>库达拉瓦那！予受汝献纳</l> <lb ed="N" n="0070a08"/><l>憧憬望天上</l><l>依此予出家</l></lg> <lb ed="N" n="0070a09"/><p xml:id="pN39p0070a0901">库达拉瓦纳闻此而去，王呼其弟须摩达多近前谓曰：“吾弟！予如入笼之野鸡， <lb ed="N" n="0070a10"/>颇感嫌厌，对家庭生活思感不满。今日予将出家，汝可治国。”彼让渡王位而唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0070a11"/><p xml:id="pN39p0070a1101">二六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0070a1101"><l>须摩达多！嫌厌气生起</l><l>不满念压予</l> <lb ed="N" n="0070a12"/><l>障碍亦还多</l><l>出家自今日</l></lg> <lb ed="N" n="0070a13"/><p xml:id="pN39p0070a1301">须摩达多闻此，自思亦欲出家，今为说明而唱一偈：</p> <lb ed="N" n="0070a14"/><p xml:id="pN39p0070a1401">二七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0070a1401"><l>此为汝喜所</l><l>须陀苏摩！今日汝出家</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0071a" n="0071a"/> <lb ed="N" n="0071a01"/><l>无汝不堪能</l><l>我亦欲出家</l></lg> <lb ed="N" n="0071a02"/><p xml:id="pN39p0071a0201">然须陀苏摩王拒彼而唱半偈：</p> <lb ed="N" n="0071a03"/><p xml:id="pN39p0071a0301">二八</p><lg xml:id="lgN39p0071a0301"><l>鄕间无炊食</l><l>汝不可出家</l></lg> <lb ed="N" n="0071a04"/><p xml:id="pN39p0071a0401"><ref cRef="PTS.Ja.5.186"/>大众诸人闻此，齐伏于大士之足下唱次之半偈：</p> <lb ed="N" n="0071a05"/><lg xml:id="lgN39p0071a0501"><l>吾王今出家</l><l>吾等将如何</l></lg> <lb ed="N" n="0071a06"/><p xml:id="pN39p0071a0601">于是菩萨曰：“汝等且止勿忧，纵予永久生活，不久亦须与汝等告别。有为之诸 <lb ed="N" n="0071a07"/>行皆无常住者。”于是为大众说法而唱次之诸偈：</p> <lb ed="N" n="0071a08"/><p xml:id="pN39p0071a0801">二九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0071a0801"><l>生命将逝去</l><l>如筛中少水</l> <lb ed="N" n="0071a09"/><l>生命如是短</l><l>懒惰非其时</l></lg> <lb ed="N" n="0071a10"/><p xml:id="pN39p0071a1001">三〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0071a1001"><l>生命将逝去</l><l>如筛中少水</l> <lb ed="N" n="0071a11"/><l>生命如是短</l><l>愚人反懒惰</l></lg> <lb ed="N" n="0071a12"/><p xml:id="pN39p0071a1201">三一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0071a1201"><l>彼等增奈落</l><l>畜牲饿鬼界</l> <lb ed="N" n="0071a13"/><l>渴爱所绊缚</l><l>亦增修罗群</l></lg> <lb ed="N" n="0071a14"/><p xml:id="pN39p0071a1401"><ref cRef="PTS.Ja.5.187"/>大士如是为大众说法终了，登上佈婆伽宫殿，立于第七阶之上，以刀断发髻曰： <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0072a" n="0072a"/> <lb ed="N" n="0072a01"/>“予与汝等为无任何缘者，各各可取王位。”于是将头缠之饰与发髻一同投向大众之 <lb ed="N" n="0072a02"/>当中，大众诸人接取後，翻转于地上而悲泣。而于彼处升起大片之尘雲，立于後方 <lb ed="N" n="0072a03"/>人等见此悲歎曰：“王断发髻与头饰一同投向大众之当中，为此近殿处而起尘雲。” <lb ed="N" n="0072a04"/>于是唱偈：</p> <lb ed="N" n="0072a05"/><p xml:id="pN39p0072a0501">三二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0072a0501"><l>布婆伽宫近</l><l>平地扬尘雲</l> <lb ed="N" n="0072a06"/><l>誉高吾法王</l><l>断发将離宫</l></lg> <lb ed="N" n="0072a07"/><p xml:id="pN39p0072a0701">大士遣一从者持出家之道具前来，使理发师剃去鬚发，置饰身之具于寝床之上， <lb ed="N" n="0072a08"/>割去赤佈之边缘，著黄色之衣，将土制之钵，挂于左肩之上，手携一杖，于屋上之 <lb ed="N" n="0072a09"/>廣场各处来往巡视之後，下降宫殿，步入街路之中，然彼離开时，无人知其行踪。</p> <lb ed="N" n="0072a10"/><p xml:id="pN39p0072a1001">此时七百之刹帝利族出身之少女等，登上宫殿，见彼不在，唯馀装饰之品，由 <lb ed="N" n="0072a11"/>宫殿下，往一万六千妇人之所曰：“汝等重要之主人须陀苏摩大王已出走出家。”于 <lb ed="N" n="0072a12"/><ref cRef="PTS.Ja.5.188"/>是七百少女扬声悲泣而外出。此一瞬间，大众诸人知王出家之事，都中之人震撼， <lb ed="N" n="0072a13"/>皆云：“大王出家出走。”于是均集于王宫之门前。大众皆曰：“王在此处，王在彼处。” <lb ed="N" n="0072a14"/>王宫到处凡王所使用之处，各各处所无不寻尽，不见王姿，于是大众悲歎徘徊观望， <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0073a" n="0073a"/> <lb ed="N" n="0073a01"/>唱次等诸偈：</p> <lb ed="N" n="0073a02"/><p xml:id="pN39p0073a0201">三三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a0201"><l>此彼黄金殿</l><l>散落撒花环</l> <lb ed="N" n="0073a03"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0073a04"/><p xml:id="pN39p0073a0401">三四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a0401"><l>此彼黄金殿</l><l>散落撒花环</l> <lb ed="N" n="0073a05"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0073a06"/><p xml:id="pN39p0073a0601">三五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a0601"><l>此彼黄金阁</l><l>散落撒花环</l> <lb ed="N" n="0073a07"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0073a08"/><p xml:id="pN39p0073a0801">三六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a0801"><l>此彼黄金阁</l><l>散落撒花环</l> <lb ed="N" n="0073a09"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0073a10"/><p xml:id="pN39p0073a1001">三七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a1001"><l>此彼无忧树</l><l>结成森林地</l> <lb ed="N" n="0073a11"/><l>诸花盛开放</l><l>三时不变美</l> <lb ed="N" n="0073a12"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0073a13"/><p xml:id="pN39p0073a1301">三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0073a1301"><l>此彼无忧树</l><l>结成森林地</l> <lb ed="N" n="0073a14"/><l>诸花盛开放</l><l>三时不变美</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0074a" n="0074a"/> <lb ed="N" n="0074a01"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0074a02"/><p xml:id="pN39p0074a0201">三九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0074a0201"><l>此彼之御苑</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0074a03"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0074a04"/><l><ref cRef="PTS.Ja.5.189"/>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0074a05"/><p xml:id="pN39p0074a0501">四〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0074a0501"><l>此彼之御苑</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0074a06"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0074a07"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0074a08"/><p xml:id="pN39p0074a0801">四一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0074a0801"><l>迦尼割罗林</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0074a09"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0074a10"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0074a11"/><p xml:id="pN39p0074a1101">四二</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0074a1101"><l>迦尼割罗林</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0074a12"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0074a13"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0074a14"/><p xml:id="pN39p0074a1401">四三</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0074a1401"><l>波咤梨林中</l><l>诸花盛开放</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0075a" n="0075a"/> <lb ed="N" n="0075a01"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0075a02"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0075a03"/><p xml:id="pN39p0075a0301">四四</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0075a0301"><l>波咤梨林中</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0075a04"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0075a05"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0075a06"/><p xml:id="pN39p0075a0601">四五</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0075a0601"><l>此彼庵罗林</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0075a07"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0075a08"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0075a09"/><p xml:id="pN39p0075a0901">四六</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0075a0901"><l>此彼庵罗林</l><l>诸花盛开放</l> <lb ed="N" n="0075a10"/><l>三时不变美</l><l>〔树木葉常靑〕</l> <lb ed="N" n="0075a11"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0075a12"/><p xml:id="pN39p0075a1201">四七</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0075a1201"><l>莲池花覆水</l><l>禽类群聚集</l> <lb ed="N" n="0075a13"/><l>此处王逍遥</l><l>妇女等为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0075a14"/><p xml:id="pN39p0075a1401">四八</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0075a1401"><l>莲池花覆水</l><l>禽类群聚集</l> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0076a" n="0076a"/> <lb ed="N" n="0076a01"/><l>此处王逍遥</l><l>亲族群为伴</l></lg> <lb ed="N" n="0076a02"/><p xml:id="pN39p0076a0201">以此等偈悲歎而徘徊。</p> <lb ed="N" n="0076a03"/><p xml:id="pN39p0076a0301"><ref cRef="PTS.Ja.5.190"/>如此方方处处悲歎观望，大众复来王宫之庭，唱偈曰：</p> <lb ed="N" n="0076a04"/><p xml:id="pN39p0076a0401">四九</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0076a0401"><l>确实吾王真出家</l><l>须陀苏摩捨王国</l> <lb ed="N" n="0076a05"/><l>持杖身著黄色衣</l><l>一人遊行唯如象</l></lg> <lb ed="N" n="0076a06"/><p xml:id="pN39p0076a0601">于是人人弃捨各自家中财产，执子女等之手，往菩萨之所而来；同时父母、妻 <lb ed="N" n="0076a07"/>子、一万六千之舞女亦一同前来，都中宛然全部皆空。地方之住民等亦随後而至。 <lb ed="N" n="0076a08"/>菩萨由绵长十二由旬行列之众相伴，往雪山之方而去。</p> <lb ed="N" n="0076a09"/><p xml:id="pN39p0076a0901">尔时<name role="" type="person">帝释天</name>知彼出城，呼毘首羯磨近前，命令遣派云：“毘首羯磨！须陀苏摩王 <lb ed="N" n="0076a10"/><ref cRef="PTS.Ja.5.191"/>如愿出城，彼需用居所，集团过大，汝往雪山地方，于恒河岸边，为彼等建长三由 <lb ed="N" n="0076a11"/>旬，幅五由旬之道院。”毘首羯磨依命而为，于道院之中準备出家之道具，设一人通 <lb ed="N" n="0076a12"/>行之道路，然後归往天上界而去。</p> <lb ed="N" n="0076a13"/><p xml:id="pN39p0076a1301">大士寻觅道路，进入道院，自己先行出家，然後其他诸人出家，如是大众出家， <lb ed="N" n="0076a14"/>三十由旬之场所一时充满。至如毘首羯磨建造道院之方法及大众诸人出家之状况， <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0077a" n="0077a"/> <lb ed="N" n="0077a01"/>乃至菩萨如何整顿道院，一如护象本生谭〔第五〇九〕所述可知。</p> <lb ed="N" n="0077a02"/><p xml:id="pN39p0077a0201">大士对有起欲念或邪念者，则飞至虚空，往其人之处而来，于空中结跏趺坐垂 <lb ed="N" n="0077a03"/>训，唱次之二偈。</p> <lb ed="N" n="0077a04"/><p xml:id="pN39p0077a0401">五〇</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0077a0401"><l>昔曾喜为戏</l><l>笑事勿回忆</l> <lb ed="N" n="0077a05"/><l>勿为爱欲毁</l><l>乐至善见城</l></lg> <lb ed="N" n="0077a06"/><p xml:id="pN39p0077a0601">五一</p><lg type="regular" xml:id="lgN39p0077a0601"><l>无分昼与夜</l><l>增修慈爱心</l> <lb ed="N" n="0077a07"/><l>善业人住处</l><l>往至天上都</l></lg> <lb ed="N" n="0077a08"/><p xml:id="pN39p0077a0801"><ref cRef="PTS.Ja.5.192"/>此仙众守彼之训，皆趣梵天之世界，此皆于护象本生谭中叙述可知。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0077a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">结分</cb:mulu><head>结分</head><p xml:id="pN39p0077a0903" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说此法语後，<persName>佛</persName>言：“汝等比丘！<persName>如来</persName>非自今始，前生既已遂其大出城 <lb ed="N" n="0077a10"/>之愿行。”于是为作本生今昔之结语：“尔时之父母是大王之一族，阐陀妃是罗睺罗 <lb ed="N" n="0077a11"/>之母，长子是舍利弗，季子是罗睺罗，乳母是久寿多罗，库拉瓦达那长者是迦葉， <lb ed="N" n="0077a12"/>大将军是目连，须摩达多王子是阿难，须陀苏摩王即是我。”</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0077a13"/> <lb ed="N" n="0077a14"/> <pb ed="N" xml:id="N39.0018.0078a" n="0078a"/> <lb ed="N" n="0078a01"/> <lb ed="N" n="0078a02"/> <lb ed="N" n="0078a03"/> <lb ed="N" n="0078a04"/> <lb ed="N" n="0078a05"/> <lb ed="N" n="0078a06"/> <lb ed="N" n="0078a07"/> <lb ed="N" n="0078a08"/> <lb ed="N" n="0078a09"/> <lb ed="N" n="0078a10"/> <lb ed="N" n="0078a11"/> <lb ed="N" n="0078a12"/> <lb ed="N" n="0078a13"/> <lb ed="N" n="0078a14"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0001a0401" to="#end0001a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">五</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0066a0601" to="#end0066a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="赵文平 (2021-07-27)">毫</lem><rdg wit="#wit.orig">亳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="nanchuan-notes"> <head>汉译南传大藏经 挍注</head> <p> <note n="0005001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">室利天（Sirī）吉祥天（Lakkhi）皆为幸运之女神。前者司豪奢（Parivāra），後者司智慧（Paññā）。</note> <note n="0005002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005002">迦尸王（Kāsipati），梵与王之居波罗奈，为迦尸民族之首都，故称王为迦尸王。</note> <note n="0006003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006003">共生者（Sañjirea）。</note> <note n="0014004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014004">大伞，即王位之意。</note> <note n="0016001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">萨玛那姑塔伽（Samaṇaguttaka）为护沙门之意。又有 Samaṇakuttaka 一语为拟沙门之意。想此语为不正确。</note> <note n="0016002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016002">顺後业（Aparāpariyavedaniyakamma）为前之前世，或更以前所为之业，谓今世得果报。</note> <note n="0016003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016003">堆积之麦杆（Palālapitthikāraṇa），击骨碎如堆积之麦杆。</note> <note n="0021004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021004">乌萨巴（usabha）等于二十野提（Yatthi）与六十四米相当。</note> <note n="0022005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022005">夜分，将夜之十二时三分，六时至十时为初分，十时至二时为中分，二时至六时为後分。</note> <note n="0026006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026006">凋葉毡之石座（Paṇḍukambalasilāsana），如凋落之葉色（Paṇḍu）毛毡（Lanbala）状之石座（Silāsana）之意。</note> <note n="0027007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027007">须阇之夫（Sujampati）<name role="" type="person">帝释天</name>之一名。</note> <note n="0027008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027008">摩伽婆（Maghavā）<name role="" type="person">帝释天</name>之一名，博施者之意。</note> <note n="0029009" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029009">富兰陀罗（Purindada）<name role="" type="person">帝释天</name>之异名。</note> <note n="0029010" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029010">婆娑婆（Vasava）<name role="" type="person">帝释天</name>之异名。</note> <note n="0029011" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029011">毘丹尼亚（Koṇḍañña）娑罗槃迦之姓。</note> <note n="0040001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">破修罗（Vatabhū）<name role="" type="person">帝释天</name>之一名，因彼为破瓦都拉之阿修罗者。</note> <note n="0043002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043002">黑眼颜料（Añjana），为使眼之周缘得现黑色而涂之颜料。</note> <note n="0043003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043003">乳房之事。</note> <note n="0045004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045004">袈裟婆（Kassapa）为伊西辛伽之姓。</note> <note n="0047005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047005">胸部之肿物指乳房而言。</note> <note n="0049006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049006">与惠（Varaṁ daddāti）为选择自己所欲之愿事，使之遂意。</note> <note n="0063001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063001">须陀苏摩（Sutasoma）suta 闻，即好闻之苏摩（月）之意。</note> <note n="0063002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063002">白色之大伞，王位之象征。</note> <note n="0067003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067003">眼似森暗葉，（Vanatimira-matta-ahkhi）vanatimira 暗森之意。Matta 醉或量之意，Akkhi 眼之意。依註释书之解释，1. Girikaṇṇika smānanettā（等于山耳之眼）；2. Kaviḷāratambakhi（有如紫檀花铜色之眼）。英译 With eye like ebany flower 或即依此而来。德译 Mit waldsdūklcn Augem（具有暗森之眼）。在 PIS Dictanary 中，Matta 订正为 Patta 为“如暗森葉之眼”，本文即依此。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0001a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a0401">五【CB】，［－］【南传】</note> <note n="0066a0601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="N39.0066a06.07" target="#nkr_note_add_0066a0601">毫【CB】，亳【南传】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>